Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Cletrac – saumavél þróast í traktor
Á faglegum nótum 24. apríl 2015

Cletrac – saumavél þróast í traktor

Höfundur: Vilmundur Hansen

Árið 1866 settu Thomas H. White og synir á laggirnar litla verksmiðju til að framleiða saumavélar. Fyrirtækið gekk vel og feðgarnir færðu út kvíarnar og hófu framleiðslu á hjólaskautum og reiðhjólum.

Synirnir, sem hétu Rollin og Clarence, hófu svo framleiðslu á landbúnaðartækjum árið 1912. Bræðranna fyrsta verk var að stofna nýtt fyrirtæki sem fékk nafnið Cleveland Motor Company og undir því nafni hófu þeir framleiðslu á vélknúnum plógi. Plógur­inn þótti frábærlega vel hann­aður.

Snemma árs 1914 stungu bræðurnir af til Havaí-eyja þar sem þeir hönnuðu og smíðuðu frumgerðina að lítilli beltadráttarvél sem var prufukeyrð á ananasökrunum þar. Framleiðsla traktorsins hófst 1916 eftir að þeir höfðu aflað sér ýmissa einkaleyfa.

Beltavélar fyrir minni býli

Fyrstu árin framleiddu þeir eingöngu litlar, 12 til 20 hestafla, beltavélar sem ætlaðar voru minni býlum og hugsaðar þannig að hægt væri að keyra þær milli raða á kornökrum. Eða eins og sagði í auglýsingabæklingi fyrir Model F týpuna; „loksins er kominn á markaðinn traktor sem kemur í staðinn fyrir hesta og asna á verði sem venjulegir bændur ráða við.“ Til að sýna hversu einfalt væri að stjórna Model F týpunni fylgdi með mynd af ellefu ára dreng að keyra vélina. 

Árið 1926 setti fyrirtækið á markað beltavélar með nýja gerð af stýrisbúnaði sem var ólíkur öllum öðrum slíkum búnaði sem áður hafði sést. Búnaðurinn gerði ökumanninum kleift að hægja á öðru hvoru belti fyrir sig og þannig taka stærri beygjur. Búnaður annarra beltavéla á þessum tíma var þannig að vildu menn taka beygju urðu þeir að stöðva annað hvort belti og taka mjög skarpar beygjur.
Árið 1933 hófst framleiðsla á 100 hestafla beltatraktor með dísilvél sem hugsaður var til vegagerðar og fyrir stærri býli.

Bræðurnir reyndu einnig fyrir sér með hönnun á traktor á hjólum en sú framleiðsla náði aldrei neinu flugi og aðeins fáir slíkir fóru í sölu.

Hallar undan fæti

Í seinni heimsstyrjöldinni framleiddi fyrirtækið hrað­skreiða beltatraktora fyrir Bandaríkjaher.

Rekstur Cleveland Motor Company gekk illa á stríðsárunum og 1944 tók framleiðandi Oliver-dráttarvéla reksturinn yfir og um tíma var fyrirtækið rekið undir nafninu Oliver-Cletrac.

Árið 1962 keypti White Motor Company öll hlutabréf í Oliver’s Cleveland Crawler Tractor Company. Segja má að Cletrac hafi þannig verið komið í hendur upphaflegra eigenda sinna því fjölskylda saumavélaframleiðandans Thomas H. White stofnaði upphaflega White Motor Company.

Framleiðslu Cletrac belta­vélanna var hætt árið 1965 en þá höfðu 75 mismunandi gerðir þeirra verið settar á markað.

Skylt efni: Traktor

Stofnun atvinnuveganna í stað Matvælastofnunar og Fiskistofu
Fréttir 20. apríl 2026

Stofnun atvinnuveganna í stað Matvælastofnunar og Fiskistofu

Í frumvarpi atvinnuvegaráðherra, sem er til meðferðar á Alþingi eftir umsagnafer...

Kjarnaborun vegna Eyjaganga
Fréttir 20. apríl 2026

Kjarnaborun vegna Eyjaganga

Fyrirtækið Eyjagöng ehf. hefur óskað eftir því við sveitarstjórn Rangárþings eys...

Bleikjur struku
Fréttir 20. apríl 2026

Bleikjur struku

Matvælastofnun var tilkynnt um strok bleikju úr eldisstöð Matorku ehf. að Húsató...

Bændablaðið kennsluefni
Fréttir 20. apríl 2026

Bændablaðið kennsluefni

Í 10. bekk Húnaskóla er Bændablaðið notað sem kennsluefni í íslensku. Nemendur l...

Reglulegar kvikmyndasýningar
Fréttir 17. apríl 2026

Reglulegar kvikmyndasýningar

Laugardaginn 18. apríl verður myndin Duggholufólkið sýnd á vegum Bíóteksins á Þi...

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar
Fréttir 17. apríl 2026

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar

Hjá Matís er nú unnið að verkefni sem hefur það að markmiði að vinna fosfór úr f...

Nýting útilokuð á verndarsvæðum
Fréttir 16. apríl 2026

Nýting útilokuð á verndarsvæðum

Í frumvarpi sem Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra mæ...

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé
Fréttir 16. apríl 2026

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé

Á deildarfundi sauðfjárbænda hjá Bændasamtökum Íslands (BÍ) á Búnaðarþingi í mar...