Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 11 mánaða.
Áreiðanleiki gagna og upplýsandi umræða
Leiðari 24. janúar 2025

Áreiðanleiki gagna og upplýsandi umræða

Höfundur: Guðrún Hulda Pálsdóttir ritstjóri.

Bændablaðið er mest lesni prentmiðill landsins annað árið í röð skv. nýjum niðurstöðum úr Prentmiðlamælingu Gallup. Einstaklega ljúft er að fagna þrjátíu ára starfsafmæli blaðsins á þeim nótum.

Blaðið náði þeim áfanga að vera mest lesna blað landsins í fyrra og hefur trónað á toppnum yfir lestur á landsbyggðinni í árafjöld. Nú er það einnig mest lesna blaðið á höfuðborgarsvæðinu. Um þriðjungur þjóðarinnar les hvert tölublað ef marka má könnunina og sýna niðurstöður prentmiðlakönnunarinnar svo ekki verður um villst að staða Bændablaðsins er afar sterk. Fjölbreytt efnistök blaðsins ná greinilega til lesenda og hefur það fest sig rækilega í sessi sem áreiðanlegur og upplýsandi fjölmiðill. Því viljum við halda áfram.

Skýrsluhald sem endurspeglar framför

Eins og hefð er fyrir á þessum tíma árs birtast í þessu tölublaði niðurstöður skýrsluhaldsársins í mjólkur- og nautakjötsframleiðslu frá Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins. Uppgjörið er unnið af Sigurði Kristjánssyni skýrsluhaldsfulltrúa og Guðmundi Jóhannessyni, ábyrgðarmanni í nautgriparækt en þeir hafa í áraraðir haldið utan um þessi nákvæmu, mikilvægu og upplýsandi gögn um stöðu og þróun búgreinar nautgriparæktar hér á landi. Í báðum niðurstöðum má sjá hvernig skilvirk ræktun er að skila sér í betri framleiðslu og bættum hag kúabænda.

Mjólkurbúum fækkar, þau stækka og kýrnar mjólka stöðugt meira. Þannig náðu átján bú yfir 8.000 kg meðalafurðum eftir árskú sem er nýtt met, í fyrsta sinn nær það bú sem reyndist efst á þeim lista, Stóra-Mörk 1, yfir 9.000 kg meðalafurðum og nythæsta kýr ársins, Klauf frá Lambhaga á Rangárvöllum, mjólkaði tæplega 16.000 kg. Að sama skapi færist nautakjötsframleiðslan á færri bú, meðalbúið stækkar og þau bú sem notfæra sér Angus-erfðaefnið ná eftirtektarverðum árangri. Heilt yfir eru ungneyti þyngri en áður þrátt fyrir að vera alin í aðeins færri daga, eins og fram kemur hér í blaðinu. Með innleiðingu erfðamengisúrvals og notkun á kyngreindu sæði má leiða að því líkum að miklar framfarir munu eiga sér stað í nautgriparækt á allra næstu árum.

Að standa við stefnu

Nýs matvælaráðherra bíða ærin verkefni næstu mánuði en í þær áskoranir glyttir í þessu tölublaði. Þannig hafa garðyrkjubændur orðið varir við að verslanir vilji ekki lengur kaupa inn íslenskar vörur á uppsettu verði í kjölfar hækkandi framleiðslukostnaðar, sökum síhækkandi verðs á orku. Í blaðinu segir garðyrkjubóndi að verslanirnar prútti í meira mæli um verð, etji íslenskum framleiðendum saman í samkeppni um verð og við innfluttar vörur. Afleiðingin er ófyrirsjáanleiki og óvissa um sölu á íslenskum afurðum í matvöruverslunum.

Í stjórnarsáttmála nýrrar ríkisstjórnar er því lýst yfir að gripið verði til aðgerða til að draga úr orkukostnaði garðyrkjubænda. Fyrri ríkisstjórn hafði slíka yfirlýsingu einnig í sínum stjórnarsáttmálum, en í þeim frá 2021 er beinlínis sagt að aukinni framleiðslu á grænmeti verði náð með föstu niðurgreiðsluhlutfalli á raforkuverði til ylræktar. Þegar tækifæri gafst til að efna loforðin, í upphafi síðasta árs við endurskoðun samnings um starfsskilyrði framleiðenda garðyrkjuafurða, reyndust það orðin tóm því ekki náðist samkomulag um leiðir til að lækka flutnings- og dreifingarkostnað raforku til ylræktenda. Það gallaða kerfi sem er enn við lýði heldur því áfram að vera þungur baggi á íslenskri grænmetisframleiðslu. Nýrri ríkisstjórn er í lófa lagið að koma einstaklega vel út úr samanburði við eldri ríkisstjórn með því að ráðast nú þegar í ábatasamar breytingar á starfsskilyrðum búgreinarinnar.

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...