Andúð á hernaði og stríði

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Orðsins list kemur að þessu sinni frá Jakobínu Sigurðardóttur.

Jakobína (1918– 1994) fæddist og ólst upp í Hælavík á Hornströndum. Hún flutti sautján ára gömul að heiman, árið 1935, til Reykjavíkur og hugðist afla sér menntunar en lítið varð úr þeim áformum því fá tækifæri voru fyrir efnalitlar konur á þeim tíma. Einnig vann húnum tíma sem kaupakona í Árnessýslu. Árið 1949 flutti hún norður í Mývatnssveit og hóf búskap í Garði II ásamt manni sínum, Þorgrími Starra Björgvinssyni, til dánardags. Varð þeim fjögurra barna auðið og bæði settu þau sterkan svip á þjóðlífið á sinni tíð.

Eftir Jakobínu liggja fjórar skáldsögur, þrjú smásagnasöfn, ævintýri, kvæðabók og endurminningabók. Hún var tvisvar tilnefnd fyrir Íslands hönd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs og hlaut ýmsar viður- kenningar aðrar. Bækur Jakobínu hafa verið þýddar og gefnar út á dönsku, sænsku og rússnesku.

Ljóð Jakobínu fela mörg í sér sterkan boðskap um frið og andúð á hernaði og stríði. Þetta eru ýmist snörp pólitísk ádeiluljóð eða undurfögur náttúruljóð og ættjörðin og mennskan ætíð nálægt: Drag helskóna af fótum þér, / leys hönd þína af vopninu, / að við megum lifa / að við megum blómstra / í þúsund liðu.

Ljóðabókin Kvæði kom fyrst út árið 1960 og var endurbætt og aukin 1983. Frægasta kvæði Jakobínu á alþjóðavísu er líklega Vökuró, sem hér fer á eftir, en Björk Guðmundsdóttir söng ljóðið við lag Jórunnar Viðar á plötunni Medúlla árið 2004.

Ásta Kristín Benediktsdóttir íslenskufræðingur bjó út fróðlegan vef um líf og starf Jakobínu og ber hann nafn hennar: jakobinasigurdardottir.wordpress.com.