Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 8 mánaða.
Andleg heilsa bænda kortlögð
Mynd / Damir Korotaj
Utan úr heimi 22. apríl 2025

Andleg heilsa bænda kortlögð

Höfundur: Ástvaldur Lárusson

Sautján prósent sænskra bænda sem starfa að öllu leyti innan bús eru með einkenni þunglyndis.

Þetta kemur fram í fyrstu stóru rannsókninni á andlegri heilsu sænsku bændastéttarinnar.

Peter Lundquist hjá Landbúnaðarháskóla Svíðþjóðar sem leiddi ransóknina, segir bændur almennt vinna of mikið og ekki hafa tíma til að hvíla sig. Arðsemi búanna hefur áhrif, en þar sem reksturinn gengur betur hafa bændur frekar möguleika á að ráða inn starfskraft til að minnka álagið. Frá þessu greinir Land Lantbruk.

Karlmenn yfir fimmtugu er sá hópur í bændastéttinni sem líður best, á meðan ungar konur í mjólkurframleiðslu hafa það verst. Ellefu prósent bænda hafa upplifað að lífið sé ekki þess virði að lifa því og hefur átta prósent bænda íhugað alvarlega að svipta sig lífi einhvern tímann á sínum starfsferli. Í Svíþjóð er ekki til tölfræði sem tengir saman sjálfsmorðstíðni við starfsstéttir en í einstaka erlendum rannsóknum hafa komið fram auknar líkur á sjálfsmorðum hjá bændum í samanburði við aðrar vinnandi stéttir.

Í rannsókninni kemur fram að margir bændur finna fyrir líkamlegum verkjum, sem eykur hættuna á slæmri andlegri líðan, sérstaklega þegar þeir eru undir miklu verkefnaálagi. Hluti þátttakenda í rannsókninni sagðist upplifa skilningsleysi meðal maka og fjölskyldu. Jafnframt geta verið árekstrar milli ólíkra kynslóða eða systkina. Margir utanaðkomandi þættir sem bændur geta ekki stjórnað auka andlegt álag, svo sem óhagstætt veður, háir vextir, krafa eftirlitsaðila um endurbætur og fleira.

Lundquist segir mestu máli skipta að bændastéttin spyrji sjálf spurninga um andlega líðan og hvernig hægt sé að bæta hana. Í gegnum tíðina hefur þetta viðfangsefni ekki mætt miklum áhuga meðal bænda eða innan þeirra félagskerfis. Hann vonast til að með aukinni þekkingu sé hægt að fyrirbyggja vandann.

Skylt efni: Svíþjóð | geðheilsa

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...