Afleysing ekki fáanleg

Höfundur: Ástvaldur Lárusson

Axel Páll Einarsson, kúabóndi á Syðri-Gróf í Flóahreppi, þurfti að fara í aðgerð vegna brjóskloss og segir hægara sagt en gert að fá afleysingu. Skilmálar tryggingaverndar setja bændum þröngar skorður.

Axel Páll rekur kúabúið með Elísabetu Thorsteinsson, eiginkonu sinni. Hann fékk brjósklos í sumar og þurfti að fara í aðgerð í október. Hann fékk skýr fyrirmæli um að hann mætti eingöngu sinna auðveldum verkum í fjórar vikur á meðan hann væri að jafna sig eftir aðgerðina.

Vinnutíminn fælir frá

Hjónin gerðu mikla leit að starfsmanni sem gæti hlaupið í skarðið, en varð ekkert ágengt fyrr en á fjórðu viku veikindaleyfis Axels Páls. Afleysingamaðurinn sem þau fengu stundar nám við Fjölbrautaskólann á Suðurlandi og hefur tíma aflögu vegna verkfalls kennara. Hann auglýsti þjónustu sína á Facebook og sóttust fjölmargir bændur eftir að ráða hann. Þangað til voru vinir og vandamenn fengnir til þess að létta undir, en mest allt verkefnaálagið hefur lent á Elísabetu. „Hún fer á fætur klukkan hálf sex á morgnana og skríður upp í rúm klukkan átta á kvöldin,“ segir Axel Páll.

Hann segist skilja af hverju það sé erfitt að ráða afleysingafólk í skamman tíma, en vinnutíminn við mjaltir kvölds og morgna er ekki aðlaðandi vegna þess los sem verður á deginum milli mála. Hann kallar eftir því að komið verði upp fyrirkomulagi þannig að fólk gæti haft fullt starf af afleysingum í landbúnaði. Það gæti þá sinnt öðrum störfum milli mjalta og skipst á að taka kvöld og morgunmjaltir.

Staðgengilstrygging nýtist ekki

Félagsmenn Bændasamtaka Íslands (BÍ) eiga rétt á staðgengilstryggingu sem á að standa undir launakostnaði við afleysingar. Þegar Axel Páll hafði samband við BÍ var viðmótið jákvætt og honum tjáð að hann ætti rétt á að sækja um bætur í gegnum samning BÍ við Sjóvá.

Skilmálum trygginganna fylgi hins vegar miklar skorður sem hafa orðið til þess að Axel Páll hefur ekki getað nýtt sér þær. Þar er til að mynda kveðið á um að sá tryggði þurfi að vera óvinnufær í að minnsta kosti þrjá mánuði af völdum veikinda eða slysa. Hámark endurgreiðslunnar frá tryggingafélaginu er 350.000 krónur á mánuði og bendir Axel Páll á að verktaki á meðallaunum væri ekki marga daga að tæma þann sjóð.