Hverfur Grænlandsjökull?

Höfundur: Ari Trausti Guðmundsson

Fyrirsögn á grein í Morgunblaðinu 17. ágúst og orð í fleiri fjölmiðlum, í þá veru að rýrnun Grænlandsjökuls sé óafturkræf, benda til misskilnings. Túlka mætti ýmis þau orð undanfarið í þá veru að jökullinn sé á hraðleið til algjörrar eyðingar, jafnvel þótt tækist að snúa við hlýnun jarðar af mannavöldum. Vissulega getur jökullinn horfið en þá yrði meðalhiti jarðar að hafa hækkað um mörg stig í afar langan tíma.

Elsti ís jökulsins, sem náðst hefur með borunum, er milli 200 og 300 þúsund ára. Svo hár aldur sannar að jökullinn hefur legið á Grænlandi bæði á jökulskeiði og hlýskeiði ísaldarinnar. Á svo löngu tímabili hefur hressilega kólnað og hlýnað á víxl, en þá af náttúrunnar völdum.

Í greininni sem vitnað er til (eftir Ian Howat og fleiri við Ríkisháskóla Ohio) skrifa vísindamennirnir þetta í lok útdráttar síns:

„Við sýnum fram á að víðáttumikil hörfun skriðjökla á árunum 2000 til 2005 olli snöggri viðbótareyðingu og umskiptum til nýrrar, hvikular stöðu hvað massatap varðar sem héldi áfram jafnvel þótt yfirborðsbráðun minnkaði.“

Með þessu er átt við að ísmassi Grænlandsjökuls getur rýrnað áfram þrátt fyrir viðbót vegna aukinnar ákomu/minni bráðnunar í kólnandi veðurfari, fari svo að núverandi þróun snúist við. Það eru alvarlegar rannsóknarniðurstöður, m.a. vegna hækkunar sjávarborðs. Haldi rýrnun jökulsins áfram með svipuðum hraða og nú, má gera ráð fyrir 50-100 cm hækkun sjávarborðs frá rýrnandi jöklum víða um heim á öldinni. Allur Grænlandsjökull myndi skila 6-7 metrum! Hvergi er þó fullyrt í grein vísindamannanna að heildar massatapið héldi áfram þar til jökullinn hyrfi. Grænlandsjökull er seigur, sýnir jarðsagan, gæti leitað jafnvægis á ný og jafnvel stækkað aftur. Vonandi gerist það sem fyrst.

Vandinn vegna hraðari loftslagsbreytinga en mæligögn hundruð þúsunda ára afhjúpa er mikill. Hann vex hratt á meðan ríki heims hika, það skortir á stamstöðu þeirra og mótvægisaðgerðir eru of linar, einkum ríkjanna sem mest áhrif hafa á loftslagsbreytingarnar. Matvælaframleiðslu jarðarbúa á landi er hollast að meðalhitinn breytist sem minnst og sem hægast, svo ekki sé minnst á þörfina fyrir miklar viðgerðir á sködduðum jarðvegi, endurheimt vistkerfa og uppgræðslu auðna. Auk þess varða súrefnisframleiðsla gróðurs, og kolefnisbinding, okkur afar miklu – eins og allir vita.