Um 2.400 tonnum af ull fargað

Á hverju ári er meira en 2.400 tonnum af ull fargað á Norðurlöndunum. Ísland hefur reyndar þá sérstöðu að hér er nánast öll ull nýtt.

Í nýjum skýrslum Nordic Wool Initiative er greint frá þessum niðurstöðum úr rannsókn á stöðu mála. Þar segir að allt að 120 milljónir evra tapist árlega vegna þess að ullarverðmætin eru ekki að fullu nýtt.

Mest fellur til í Noregi

Mest fellur til af ull í Noregi eða um 3.387 tonn árlega. Af því magni er um 40% fargað. Í Svíþjóð falla til 1.136 tonn og þar af er helmingi fargað. Á Íslandi falla til tæplega 760 tonn af óunninni ull árlega og nánast allt unnið á Íslandi eða selt úr landi.

Í Danmörku er um 70 til 80% fargað af þeirri ull sem fellur, en heildarmagn er talið vera um 320 tonn. Finnar farga einnig um 70 til 80% af því heildarmagni sem fellur til, sem talið er vera um 289 tonn.

Í skýrslunum frá Nordic Wool Initiative segir að þetta þýði tapaðar tekjur fyrir bændur, sem gerist á sama tíma og eftirspurn eftir staðbundnu, lífrænu og rekjanlegu hráefni heldur áfram að aukast.

Á síðasta áratug hefur ullarframleiðsla á Norðurlöndunum dregist saman og er norræn ullarframleiðsla aðallega stunduð sem aukabúgrein með kjötframleiðslu.

Meirihluti ullar á heimsmarkaði kemur frá Ástralíu og Nýja-Sjálandi, þar sem framleiðslan er stórfelld og verðið því lægra.

Skortur á samræmdri söfnun og flokkun

Í skýrslunum er enn fremur komist að þeirri niðurstöðu að vandamálið snúist ekki um gæði ullarinnar, heldur skort á sameiginlegum flokkunarkerfum, samræmdri söfnun og efnahagslegum hvötum. Nefnt er sem dæmi að möguleikar á meiri nýtni séu mögulegir. Noregur hafi sýnt fram á það, en í dag er um 90% af norskri ull safnað með landskerfi.

Í öðrum Norðurlöndum fer mikið magn af ull aldrei inn í skipulagða virðiskeðju. Í skýrslunum er bent á sameiginlegan norrænan ullarstaðal sem hagnýtt tæki við flokkun og til að auka gagnsæi og styrkja arðsemi sauðfjárbænda. Skýrslurnar benda einnig á þörfina fyrir stefnumótunaraðgerðir sem gera meðhöndlun ullar efnahagslega hagkvæma fyrir bændur.