Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí.
Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí.
Mynd / Unsplash
Utan úr heimi 2. október 2026

Ný Shamonda-veira herjar á kýr

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Shamonda-veira greindist í fyrsta sinn á meginlandi Evrópu í sumar. Veiran berst með skordýrabitum og dreifist því hratt. Ekkert bóluefni er til við veirunni og engin meðhöndlun sem stendur.

Veirusjúkdómurinn leggst á búfénað og þó hann sé ekki banvænn geta dýrin veikst í allt að þrjár vikur í senn. Mörg tilfelli hafa komið upp í mjólkurkúm á meginlandi Evrópu í sumar. Þetta er í fyrsta sinn sem veiran finnst í Evrópu en hefur þekkst í búfénaði í Nígeríu frá árinu 1965 auk þess sem hún hefur komið upp í Vestur-, Austur- og Suður-Afríku og Japan.

Alvarleg áhrif á fóstur

Shamonda-veiran er af ættkvísl Orthobunyaveira og smitast með flugna- og skordýrabitum. Sýkt dýr fá hita, lystarleysi og niðurgang, auk þess sem mjólkurframleiðsla skerðist. Veirusjúkdómurinn er ekki banvænn en áhrif hans eru hvað alvarlegust á fóstur. Kvígur sem eru með kálfi og sýkjast geta orðið fyrir fósturláti, fóstur þeirra geta skaddast og kálfarnir eiga hættu á að fæðast andvana. Dæmi eru um sýkta kálfa sem hafa fæðst með skaddað miðtaugakerfi og vanþróað stoðkerfi. Áhrif á frjósemi dýra sem sýkjast eru óþekkt.

Engin þekkt smit eru á milli dýra, nema frá móður til fósturs og engar vísbendingar eru um að veiran geti borist úr mjólk og kjöti í menn. Þar sem ekki er enn til bóluefni við veirunni er eina leiðin til að koma í veg fyrir smit að reyna að vernda hjarðir frá smitberandi skordýrum. Veiran leggst fyrst og fremst á jórturdýr en nokkur tilfelli hafa komið upp í hestum í sumar og er það einnig í fyrsta sinn í Evrópu.

Engin heildarskrá yfir tilfelli

Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí. Í Frakklandi urðu sumar mjólkurkýr svo slappar að þær framleiddu aðeins 4 lítra af mjólk á dag.

Þýska stofnunin Friedrich-Loeffler Institut (FLI), sem sérhæfir sig í smitsjúkdómum dýra, staðfestu komu veirunnar til Þýskalands í sumar. Samkvæmt upplýsingum á vef FLI hafa tvö afbrigði veirunnar greinst í Þýskalandi en erfitt reynist að hafa yfirsýn yfir útbreiðslu sjúkdómsins þar sem ekki er skylda að tilkynna tilfelli veirunnar í Þýskalandi. Það sama á við önnur lönd í Evrópu og eru því ekki til upplýsingar um heildarfjölda smita.

Með hendur í vösum
Líf&Starf 8. júlí 2026

Með hendur í vösum

„Sjáðu ... hann er með vösum!“ Þessi setning heyrist óvenju oft þegar konur sýna...

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...