Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 mánaða.
MR-ingar mótmæla
Mynd / Úr safni
Fréttir 19. mars 2026

MR-ingar mótmæla

Höfundur: Edda Kristín Sigurjónsdóttir

Stytta á kennslu í latínu í Mennta- skólanum í Reykjavík um ár og þessu mótmæla nemendur skólans. Latína gegnir margslungnu hlutverki í samfélaginu.

Til stendur að stytta kennslu í latínu um eitt ár í Menntaskólanum í Reykjavík en hún er aðeins kennd í máladeild. Nemendur á fornmáladeild hafa lengstum verið hlutfallslega fáir en Sólveig Guðrún Hannesdóttir, rektor MR, segir aðgerðina vera til þess gerða að fjölga nemendum á fornmáladeild. Þar er áhersla á klassíska menntun í grísku og latínu, fornfræði og málvísindum og hefur hún löngum verið eitt af sérkennum lærða skólans.

Þetta forna tungumál, latínan, er hagnýt til að greina eðli tungumála sem af henni eru sprottin, setningabyggingu og til að dýpka málvitund. Meira kemur til því latína er alþjóðlegt tungumál grasafræðinnar og dýrafræðinnar. Hún er því mikið notuð í náttúruvísindum eins og læknar, líffræðingar og fleiri starfsstéttir hafa reynslu af þegar nefna þarf tegundir eða líkamsparta, lýsa bólgum, brestum í beinum, visnun í vefjum og öðrum kvillum. Slíkt alþjóðlegt fagtungumál gegnir því hlutverki í að tryggja ákveðið samræmi á milli landa.

Latína heyrist einnig töluvert í kennslustofum Garðyrkjuskólans, enda eiga allar plöntur, dýr og sveppir sín latnesku heiti úr tvínafnakerfi hins sænska Carls von Linné frá 1735, sem notað er um allan heim. Tvínafnakerfið byggir á því að ættkvísl tegundar sé fyrra heitið og það síðara auðkenni tegundina. Dæmi um þetta er Viola tricolor, þrenningarfjólan sem er einkennisblóm Garðyrkjuskólans en hún er af fjóluætt, Violaceae, þar sem -aceae er viðskeyti í kvenkyns fleirtölu og vísar til þess sem tilheyrir. Seinni hluti heitisins felur í sér að þrenningarfjólan er þrílit. Til gamans má geta að fjólur vaxa vel við íslenskar aðstæður, eru blómviljugar og ekki síst eru þær flauelsmjúkar á tungu og bragðið fágað.

Heiti tegunda geta verið með ýmsu móti í tungumálum og stundum villandi, latnesk heiti skera því ávallt úr um um hvaða tegund ræðir. Latínan er hvergi töluð en notagildi hennar í nútímasamfélaginu er þó töluvert og í fagsamfélagi náttúruvísindanna nauðsynlegt og ekki úr vegi að kynna sér þetta forvitnilega fornmál.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.