Matvælaverð gæti haldið áfram að hækka

Matvælaverð í Bandaríkjunum hefur hækkað um 2,5 prósent á síðustu tólf mánuðum og aukinn framleiðslukostnaður bænda bendir til þess að verðþrýstingurinn kunni að halda áfram. Þetta kemur fram í fréttaskýringu New York Times þar sem rætt er við bændur og söluaðila á bændamarkaði í Tennessee.

Þótt matvælaverð hafi staðið í stað síðasta mánuðinn hafa fjölmargir kostnaðarliðir í landbúnaði hækkað. Bændurnir sem rætt er við nefna meðal annars launakostnað, eldsneyti, fóður, áburð, tryggingar, heilbrigðiskostnað og ýmsar rekstrarvörur.

Eggjaframleiðandinn Ed Vaught Jr. segir verð á eggjum frá búi sínu hafa tvöfaldast á sex árum og kosta nú níu dali tylftin. Að hans sögn hefur verðhækkunin verið nauðsynleg til að mæta auknum kostnaði, meðal annars vegna vinnuafls, viðhalds beitilands og trygginga. Fóðurkostnaður hefur einnig hækkað verulega. Poki af sérstöku kjúklingafóðri hefur hækkað um nærri fimm dali frá árinu 2025.

Kostnaður við umbúðir hefur sömuleiðis aukist. Vikulegur kostnaður Vaughts vegna eggjabakka hefur hækkað úr um 230 dölum í 500 dali á einu ári. Hann segist þó bíða eins lengi og mögulegt er með verðhækkanir og aðeins grípa til þeirra þegar reksturinn sé við það að skila tapi eða einungis standa undir kostnaði.

Svipaða sögu segja grænmetisbændur. Verð á salatfræjum hefur hækkað um tæp níu prósent á tveimur árum og kostnaður við ýmsar aðrar rekstrarvörur hefur einnig aukist. Bændur standa jafnframt frammi fyrir erfiðleikum við að ráða og halda starfsfólki og íhuga því að hækka laun.

Tollar hafa einnig áhrif. Blómaræktendur á markaðnum segja 7,5 prósenta toll hafa átt þátt í að hækka kostnað við blómlauka, hnýði, plöntur og fræ. Þá hefur vatnskostnaður aukist, sem vegur þungt eftir mikla hita.

Framleiðendurnir segja þó erfitt að velta öllum kostnaðarhækkunum út í verð. Neytendur séu orðnir varkárari í innkaupum og bændur óttist að frekari verðhækkanir dragi úr sölu.

Þrýstingurinn kemur því úr báðum áttum: Framleiðslukostnaður heldur áfram að aukast á sama tíma og kaupendur eru orðnir viðkvæmari fyrir verði.