Fyrirtæki kaupa upp akra til að byggja á þeim gagnaver. Þegar beiti- eða ræktunar- land hefur verið tekið undir iðnað er ekki auðið að breyta því til baka seinna meir.
Fyrirtæki kaupa upp akra til að byggja á þeim gagnaver. Þegar beiti- eða ræktunar- land hefur verið tekið undir iðnað er ekki auðið að breyta því til baka seinna meir.
Mynd / Unsplash
Utan úr heimi 18. ágúst 2026

Gagnaver ganga á landbúnað

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Í Bandaríkjunum eru áhyggjur af því að aukin uppbygging gagnavera gangi til muna á landbúnað og stofni þannig svæðisbundnum fæðukerfum í hættu.

Uppbygging gagnavera og gervigreindargagnavera eykst sífellt í Bandaríkjunum og landsvæði sem áður hafa tilheyrt bændum til beitar eða ræktunar eru keypt undir starfsemina. Auk þess að landið sé ekki lengur nothæft hafa verin, sem þurfa bæði mikið rafmagn og mikið vatn, ýmis neikvæð áhrif á nærsamfélög sín.

Áætlað er að um 3.000 gagnaver séu nú þegar í Bandaríkjunum og verið sé að reisa um 1.500 til viðbótar. Verin eru þyrst þar sem kælikerfi þeirra krefjast mikillar vatnsnotkunar og hefur það reynst erfitt á stöðum þar sem ríkja miklir þurrkar og vatn er af skornum skammti. Mikil orkunotkun gagnaveranna hefur auk þess reynt á rafveitunet svæðanna sem þau eru reist á sem hefur leitt til frekari notkunar óumhverfisvænna orkugjafa sem og raforkuverð hefur hækkað. Þrátt fyrir að þessi vandamál séu þekkt eiga tveir þriðju þeirra gervigreindargagnavera sem stefnt er á að byggja að rísa á miklum þurrkasvæðum. Samkvæmt fréttamiðli Guardian eiga 517 gervigreindargagnaver af 809 skipulögðum að vera staðsett á svæðum sem þjást af langvarandi þurrviðri eða ofþurrkun.

Stór gagnaver geta þurft allt að fimm milljón gallon af vatni á dag sem nemur vatnsnotkun um 50 þúsund manns. Samkvæmt bandarískri rannsókn kemur fram að allt að 85% þess vatns sem gagnaver nota gufar upp og endar því ekki aftur í vatnsveitum. Þurrkar hafa áhrif á ræktun og skepnuhald jafnt og daglegt líf íbúa. Auk þess er hætta á því að stórfelld vatnsnotkun ofreyni grunnvatnsgeyma, vatnsleiðandi jarðlög (e. aquifer), ár og vatnakerfi og hafi þannig langvarandi áhrif samkvæmt skýrslu Sameinuðu þjóðanna um kostnað gervigreindar á umhverfið.

Auk þess að hafa áhrif á ræktun vegna vatnsnotkunar og mögulegrar mengunar eru dæmi um að ljós og hljóðmengun frá gagnaverum hafi áhrif á líðan skepna sem búa í nágrenni við þau. Vegna niðurskurðar í náttúruverndar- og umhverfismálum hjá alríkisstjórn Bandaríkjanna er skortur á eftirliti og yfirsýn. Bændasamtök í landbúnaðarríkjum á borð við Illinois hafa vakið athygli á því að tæknirisar ásælist í auknum mæli land í dreifbýli og hafa kallað eftir frekari reglugerðum.

Þar sem landbúnaður styðst við gervigreindartól í auknum mæli eru bændasamtök ekki einróma á móti gagnaverum heldur kalla þau eftir jafnvægi og skýrri umgjörð í framkvæmdum. The American Farm Bureau Federation (AFBF), stærstu heildarsamtök bandarískra bænda, hafa talað fyrir ábyrgri uppbyggingu gagnavera í dreifbýli sem þurfi að virða staðbundnar auðlindir og vernda afkastamikil ræktunar- og landbúnaðarsvæði gegn óþarfa breytingum með því að byggja frekar á áður menguðum eða þróuðum svæðum til að tryggja að gervigreind gangi ekki á matvælaframleiðslu heldur styðji fremur við hana.

Skylt efni: bandaríkin

Með hendur í vösum
Líf&Starf 8. júlí 2026

Með hendur í vösum

„Sjáðu ... hann er með vösum!“ Þessi setning heyrist óvenju oft þegar konur sýna...

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

https://bestun.airserve.net/banner_bundles/de3e87e0d8dde67f98882b3ac12f8b2f