Frágangi lokið á loftmyndum síðasta árs

Allar loftmyndir sem fyrirtækið Loftmyndir ehf. tók síðasta sumar voru komnar inn á vefinn map.is skömmu fyrir jól. Eftir að myndirnar voru teknar tók við talsverð tölvuvinna, en að þessu sinni var þriðjungur landsins myndaður.

Í samtali segja Daði Björnsson og Skúli Magnús Þorvaldsson, starfsmenn Loftmynda, að í sumar hafi verið lögð áhersla á að taka myndir í hárri upplausn af byggðu bóli og ræktarlandi á meðan minni tíma hafi verið varið í að ljósmynda hálendið, enda eigi Loftmyndir myndir af því öllu og ekki sé þörf á að endurnýja þær myndir eins ört. Gangi áætlanir eftir muni Loftmyndir endurnýja myndir af öllum byggðum svæðum í töluverðri upplausn á þriggja ára fresti. Almenningur getur skoðað loftmyndirnar á map.is sér til gamans, en svo nota sveitarfélög, framkvæmdaaðilar og landeigendur loftmyndir í ýmis verkefni.  

Raða þarf myndunum saman

Í september á síðasta ári birtist viðtal við Daða og Skúla í Bændablaðinu þar sem þeir útskýra ferlið sem liggur á bakvið sjálfa loftmyndatökuna. Aðspurður hvað taki við segir Skúli að myndirnar séu saumaðar saman í svokallaðar blokkir. „Þar sem myndirnar skarast er hægt að gera þrívítt landlíkan sem er síðan notað til að flatarrétta myndirnar. Það er þegar fjallstoppar eru kreistir niður á flatt yfirborð í tvívídd. Til þess að rétta af staðsetningu myndanna notum við landmælda punkta á jörðu niðri sem við sjáum á myndunum, eins og brunnlok, steina og eitthvað sem við þekkjum og höfum mælt með GPS tæki. Neskaupsstaður er til að mynda með fimm fluglínur og þar erum við með í kringum 10 til 20 landmælda punkta,“ segir Skúli. Daði bætir við að í þéttbýliskjarna af þessari stærð væri hægt að komast af með fjóra til fimm punkta þar sem staðsetningabúnaðurinn í flugvélinni sé orðinn góður.

Eins fer talsverð vinna í að litajafna myndirnar og sjá til þess að samskeytin verði ekki áberandi. Núna sé kominn hugbúnaður sem eykur sjálfvirknina, en nauðsynlegt sé að mata tölvuna með gögnum og fylgjast með hvort niðurstöðurnar séu nógu góðar. „Það má segja að við séum aldrei með beina línu milli mynda,“ segir Daði. „Við viljum ekki klippa í sundur bíla eða hús, því að þá lítur það út eins og það sé brotið. Eins forðumst við línur á vatnsflötum ef við getum þar sem glampinn getur verið ólíkur. Það er aldrei hægt að útiloka litamun á milli mynda, því að við tökum kannski á mismunandi tímum dags hlið við hlið og birtuskilyrðin breytast,“ segir Daði. 

Brýr og mislæg gatnamót krefjandi

Áður en myndirnar fara í loftið taka starfsmenn stikkprufur í staðinn fyrir að grandskoða hvern einasta flöt landsins. „Svo er maður farinn að þekkja hvar myndirnar geta klikkað. Það er erfiðast að eiga við þetta þar sem byggðin er þéttust, en há hús geta verið truflandi því að þau geta virst halla mismunandi. Eins getur verið vandamál að ganga frá mislægum gatnamótum þannig að bæði gatan undir og sú sem er yfir komi vel út. Við erum með sérstaka skrá sem heitir Brýr á höfuðborgarsvæðinu sem er tékklisti sem við förum yfir,“ segir Skúli.

Starfsmenn Loftmynda voru nokkrum vikum lengur að birta nýju myndirnar á vefnum en vanalega, sem skýrist af því mikla magni af myndum sem teknar voru síðasta sumar. „Við ljósmynduðum rúmlega 30 prósent af öllu landinu í miðflugi,“ segir Daði, en myndir voru teknar af samtals 33.200 ferkílómetrum. Þar að auki hafi 30 þéttbýlisstaðir verið ljósmyndaðir í lágflugi sem skili miklu skýrari myndum, en öll hrágögnin voru meira en 30 terabæti.

Næsta sumar hefur ekki verið skipulagt, en loftmyndirnar eru teknar frá miðjum júlí til loka ágúst. Félagarnir segja að almenningi sé velkomið að senda fyrirtækinu ábendingar um hvar sé þörf á að taka nýjar myndir. „Þá getum við horft til þess ef það hentar að renna yfir svoleiðis staði,“ segir Skúli.