Dökk bændabrúnka til að fylla upp í sálarholurnar sem rigningadagarnir munu skapa í sumar. Einstaklega ljúffeng með mjólk.
Dökk bændabrúnka til að fylla upp í sálarholurnar sem rigningadagarnir munu skapa í sumar. Einstaklega ljúffeng með mjólk.
Mynd / Hari
Matarkrókurinn 30. júní 2026

Bændabrúnka

Höfundur: Haraldur Jónasson

Súkkulaði er einhver stórkostlegasta uppfinning mannsins. Hvernig bitur kakóbaun frá Mið-Ameríku gat orðið að einhverju því besta sem við sem dýrategund njótum er nær óskiljanlegt. Fæst stöndum við þó í því að búa til súkkulaðiplötur heima en við getum bakað kökur. Súkkulaðikökur eru bestar. Sérstaklega klístraðar nær svarbrúnar brúnkur.

Forverar Mexíkóanna í MiðAmeríku, sem fyrstir nýttu sér kakóbaunina, bjuggu aðallega til kakódrykki og brúkuðu frekar í þá chili-pipar en strásykur. Gerir þá sennilega ekki beinlínis aðlaðandi fyrir okkur hér á fróni. Reyndar bjóða gusumeistarar miðaldra fólki í gufubaði oft upp á drykk sem er ansi nálægt þeim mið-ameríska. En við ætlum að vera á lægra plani og alls ekki hollu, nema fyrir sálina. Enda ætlum við að brúka heilmikið af dönskum rófusykri í bændabrúnkuna okkar. Og góðan slurk af sméri.

Áferðarfögur og dökk-dökkbrún

Síðastliðin ár hefur verð á kakói því miður rokið upp úr öllu veldi. Það þýðir að framleiðendur súkkulaðistykkja hafa freistast til að drýgja dýrðindin með hinu og þessu, eins og sojabaunum og miður góðri olíu. Það þýðir að áferð og bragð er svo sannanlega ekki eins og í gamla daga. Þess vegna ætlum við heimabakararnir að passa sérstaklega upp á að okkar útgáfa verði sérstaklega góð í góminn. Klístruð og örlítið seig.

Til að fá rétta áferð á þá brúnu er best að píska saman sykur og smjör undir hita. Gott að nota ekki of breiðan skaftpott til verksins. Þegar smjörsykurinn er kominn saman fer kakóið út í. Hræra það saman með sama písknum. Þá fer potturinn af hitanum og þegar blandan hefur kólnað örlítið fara eggin út í. Pískuð saman við eitt og eitt. Við þetta þykknar blandan. Passa að hræra hratt og örugglega til að ekki verði til mjög svo ógirnileg eggjahræra. Hún á að verða alveg silkimjúk. Þá fer saltið og vanilludroparnir saman við sem og kaffið. Það má sleppa því en ekki gera það samt. Kaffið ýtir undir súkkulaðibragðið. Ef það er ekki espressovél á heimilinu er hægt að nota smá neskaffi í staðinn. Hálfa matskeið eða svo. Að síðustu fer hveitið út í. Best að hræra það ekki of harkalega saman við. Sleppa písknum núna og nota t.d. sílikon-sleikju.

Blandan fer svo í form. Gott að setja bökunarpappír í formið þannig að hann standi upp úr í sitthvorum endunum. Þá er hægt að lyfta kökunni léttilega upp úr.

Formið getur verið alls konar að lögun og stærð. Persónulega finnst mér best að brúnkan sé þunn. Undir tveimur sentimetrum. Einn og hálfur er fullkomið. Styttir líka bökunartímann. Formið sem skilar þeirri þykkt er sirka 20x30 sentímetrar. Það er ekkert lyftiduft hér þannig að formið getur verið eldfastur bakki og það er einmitt það sem er notað hérna á Kársnesinu. Baka við 160 gráður í 25 mínútur til hálftíma.

Betra að hafa örlítið styttri tíma en lengri. Þetta á að vera svolítið gúí. Kippa kökunni upp úr forminu og láta kólna. Gott að nota kæligrind til verksins. Skera í litla munnbita og passa að klára ekki í einni lotu og drekka mjólk með, bláa helst.

Skylt efni: matarkrókur

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.