Ályktun um orkuskipti í landbúnaði
Skoðun 20. maí 2026

Ályktun um orkuskipti í landbúnaði

Höfundur: Ottó Elíasson, Sigurður Líndal Þórarinsson og Sveinn Aðalsteinsson

Í kjölfar fjölmenns vefþings um orkuskipti í landbúnaði þann 9. apríl síðastliðinn, haldið undir merkjum verkefnanna RECET og Value4Farm, leggja Eimur og Orkídea áherslu á eftirfarandi:

Í fyrsta lagi eru tækifæri til orkuskipta í landbúnaði raunveruleg og tæknilegar lausnir aðgengilegar víða um heim. Orkuskipti í greininni skipta sköpum fyrir orkuöryggi landsins og þar með matvælaöryggi þjóðarinnar. Stærstu tækifærin liggja í nýtingu lífmassa til framleiðslu lífgass sem unnið er úr lífrænum úrgangi, svo sem kúamykju og öðrum hliðarstraumum matvælaframleiðslu. Þessi auðlind er að stórum hluta í höndum bænda og felur í sér raunhæfa leið til að byggja upp innlenda og endurnýjanlega orkuframleiðslu sem annað getur drjúgum hluta eldsneytisþarfar innan greinarinnar.

Í öðru lagi hvetja Eimur og Orkídea stjórnvöld til að koma á fót markvissum stuðningi við uppbyggingu tveggja tilraunabúa þar sem framleiðsla og nýting lífgass úr lífmassa er innleidd og sannreynd við íslenskar aðstæður. Slík verkefni eru lykilforsenda þess að byggja upp traust, safna gögnum og reyna á þolmörk tæknilausna við íslenskar aðstæður áður en þær eru teknar upp í stærra mæli.

Í þriðja lagi er brýnt að bregðast við þeirri stöðu sem upp er komin á landinu varðandi lífgas og lífdísil sem orkugjafa. Nærtækast er að framleiða innlent eldsneyti úr líforku og ætti það að vera þáttur í bættu orkuöryggi þjóðar, rétt eins og fyrirhuguð lagasetning um 90 daga eldsneytisbirgðir á landinu. Innleiðing kílómetragjalds hefur haft neikvæð áhrif á samkeppnishæfni lífeldsneytis og núverandi regluverk styður ekki nægilega við orkuskipti á þessu sviði. Nauðsynlegt er að endurskoða fyrirkomulagið hið fyrsta, enda verður að telja ólíklegt að þessi niðurstaða hafi verið markmið stjórnvalda.

Að lokum er mikilvægt að horfa til heildarmyndarinnar. Stærstu einstöku þættirnir í auðtækum orkuskiptum hér á landi eru þungaflutningarnir, smábátaflotinn og landbúnaðartækin. Framgangur orkuskipta á þessum sviðum krefst skýrrar stefnu, samræmdra aðgerða og virks samstarfs stjórnvalda og atvinnulífs.

Eimur og Orkídea hvetja stjórnvöld til að stíga skýr og markviss skref í þessum efnum í nánu samstarfi við hagaðila, með það að markmiði að tryggja raunverulegan árangur í orkuskiptum, og lýsa sig reiðubúin að koma að þeirri vinnu með hverjum þeim hætti sem stjórnvöldum hugnast.

Ottó Elíasson og Sigurður Líndal Þórarinsson, Eimi. Sveinn Aðalsteinsson, Orkídeu.

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.

Lausn á vísnagátu
Líf&Starf 24. nóvember 2025

Lausn á vísnagátu

Lausnin á vísnagátu Guðbjörns Sigurmundssonar í síðasta Bændablaði er orðið mál.

Skákmánuðurinn janúar
Líf&Starf 3. febrúar 2025

Skákmánuðurinn janúar

Janúarmánuður hefur lengi verið frekar stór skákmánuður á Íslandi. Í þeim mánuði...

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann
Líf&Starf 13. desember 2024

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann

Carl Honoré, sem gjarnan hefur verið kallaður rödd alþjóðlegu Hæglætishreyfingar...