Stjórnarsáttmáli gerir ráð fyrir breyttu stuðningskerfi við landbúnaðinn

Í stjórnarsáttmála nýrrar ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar er gert ráð fyrir að endurskoðun búvörusamninga ljúki eigi síðar en á árinu 2019. Gert er ráð fyrir að stuðningur færist frá sértækum búgreinastyrkjum, en áfram verði lögð áhersla á framleiðslu heilnæmra innlendra afurða í umhverfisvænum og samkeppnishæfum landbúnaði. Viðreisn fer með sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið.

Á blaðamannfundi eftir undirritun stjórnarsáttmálans í dag, sagðu þeir Óttar Proppé, formaður Bjartrar framtíðar, og Benedikt Jóhannesson, formaður Viðreisnar, inntir eftir mögulegum breyttum áherslum í þessum málum, að lögð yrði áhersla á umhverfis- og neytendamál við endurskoðun samningsins. Auk þess væri sátt um það meðal stjórnarflokkana að stuðningur við landbúnað færðist úr sértækum búgreinastyrkjum, án þess þó að minnka stuðning við íslenskan landbúnað.

Í stjórnarsáttmálanum segir að hvatt verði til að vægi almennari stuðnings verði aukið, svo sem til jarðræktar, fjárfestingar, nýsköpunar, umhverfisverndar og nýliðunar. Endurskoða þurfi ráðstöfun innflutningskvóta og greina forsendur fyrir frávikum frá samkeppnislögum fyrir mjólkuriðnaðinn og gera viðeigandi breytingar.

Landbúnaðarkafli stjórnarsáttmálans:

Áfram skal lögð áhersla á framleiðslu heilnæmra, innlendra afurða í umhverfisvænum og samkeppnishæfum landbúnaði. Velferð dýra verði í hávegum höfð. Skilvirkt eftirlit með dýrum og matvælaframleiðslu verði tryggt, sem og gætt að neytendavernd.

Breytingar á búvörusamningi og búvörulögum skulu miða að því að leggja áherslu á aukna framleiðni, hagsmuni og valfrelsi neytenda og bænda og fjölbreytt vöruúrval. Jafnframt verði horft til samkeppnisstöðu landbúnaðar á Íslandi vegna legu landsins, veðurfars og takmarkaðra landgæða.

Hreinn landbúnaður, þegar litið er til afurða og umhverfis, og minni kolefnislosun verður ásamt framangreindum þáttum leiðarljósið í landbúnaðarstefnu stjórnvalda. Leggja ber áherslu á að draga ekki úr hagkvæmni og styðja áfram við jafna stöðu bænda eins og kostur er.

Endurskoðun búvörusamnings verður grunnur að nýju samkomulagi við bændur sem miðað er við að ljúki eigi síðar en árið 2019. Verður af hálfu stjórnvalda hvatt til að vægi almennari stuðnings verði aukið, svo sem til jarðræktar, fjárfestingar, nýsköpunar, umhverfisverndar og nýliðunar, en dregið úr sértækum búgreinastyrkjum. Endurskoða þarf ráðstöfun innflutningskvóta og greina forsendur fyrir frávikum frá samkeppnislögum fyrir mjólkuriðnaðinn og gera viðeigandi breytingar.