Söguleg skáldsaga um sauða­­kaupmenn á 19. öld

Fyrir nokkrum árum komu þau Campbell og Sheena Slimon, bændur frá Norður-Skotlandi, tvívegis í heimsókn í Bændahöllina en þau voru á ferð um landið til þess að afla efnis í mjög sérstæða bók sem kom út í Skotlandi í vor og nefnist „Horse Kogill and Mr. Money-Man“.

Bókina skrifaði Campbell, en langafabróðir hans var Robert Slimon í Leith, sem annaðist sauðaflutninga 1865-1896 með dyggilegri aðstoð Johns Kogill skipstjóra á gufuskipum Slimons­verslunarinnar. Með þessum skipum fóru einnig margir Vesturfararnir sem síðan sigldu til Norður-Ameríku frá Skotlandi. Vitað er að Robina, kona Roberts Slimons, fór með honum a.m.k. einu sinni til Íslands og reynir Campbell að setja sig í spor hennar við lýsingu á ýmsu sem fyrir augu og eyru bar hér á landi í slíkri ferð, sennilega um 1880.

Robina er því sögumaðurinn, skáldskapur tengist sögulegum staðreyndum, með nokkrum hnökrum þó, en samt er bókin skemmtileg og fróðleg aflestrar enda söguþráðurinn lipur í meðferð Campbells.

Í viðaukum eru dregnar saman mjög gagnlegar upplýsingar, svo sem stutt æviágrip þeirra Roberts og Johns, yfirlit um verslunarumsvif Slimons-verslunarinnar hér á landi um 30 ára skeið, þar með um fjár-, hrossa- og fólksflutninga, og þar er ljósrit af heiðursskjalinu sem þeir félagar fengu frá Alþingi Íslendinga 22. apríl 1885. Ljóst er að báðir voru þeir vel þekktir hér á landi, þó öllu fremur John sem greinilega ávann sér traust flestra bænda í viðskiptum sínum.

Jafnan var greitt út í hönd, í gulli. Persónuleg samskipti voru og mikil og tekst Campbell að varpa nokkru ljósi á þau í bókinni. Í æviágripi Johns, sem var Orkneyingur að ætt og uppruna, kemur m.a. fram að hann hafi átt sex börn með fjórum konum hér á landi en fjögur þeirra hafi flust til Manitoba í Kanada með hópum Vesturfara.
Formála bókarinnar ritaði höfundur þessarar samantektar.

Bókin „Horse Kogill and Mr. Moneyman“ er 168 bls. kilja að meðtöldum viðaukum, er með töluverðu af myndum, og gefin út hjá Grace Note Publications í Skotlandi (sjá books@gracenotereading.co.uk, www.gracenotepublications.co.uk).