Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Mynd / smh
Fréttir 27. janúar 2026

Ómarktæk vísindagrein um skaðleysi glýfosats

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Í niðurstöðum vísindagreinar í tímaritinu Regulatory Toxicology and Pharmacology frá árinu 2000 kom fram að heilsu manna stafaði ekki hætta af glýfosati, sem er virka efnið í illgresiseyðinum Roundup og eitt það útbreiddasta í landbúnaði á heimsvísu.

Um grundvallarniðurstöður var að ræða, en í ljósi nýrra upplýsinga um hlutdræg vinnubrögð við vinnslu hennar hefur tímaritið nýlega dregið birtingu hennar til baka.

Fjallað er um þessar vendingar nýlega í grein í New York Times (NYT). Þar segir að Alþjóðaheilbrigðismálstofnunin hafi gefið það út á árinu 2015 að glýfosat væri líklega krabbameinsvaldandi hjá fólki. Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna álítur efnið hins vegar enn vera öruggt en vegna málaferla sem eru í gangi, af hálfu umhverfis-, matvælaöryggisog landbúnaðarhreyfinga, þarf stofnunin að endurskoða það álit á þessu ári.

Vísindamenn Monsanto unnu að rannsókninni

Þrír óháðir vísindamenn eru höfundar greinarinnar frá 2000, sem lengi hefur verið vitnað til meðal annarra vísindamanna sem rök fyrir skaðleysi Roundup og hefur legið til grundvallar útgáfu reglugerða. Í tengslum við önnur málaferli gegn Monsanto, framleiðanda illgresiseyðisins, hafa hins vegar komið fram gögn sem sýna að vísindamenn fyrirtækisins komu að miklu leyti að rannsóknarvinnunni.

Í yfirlýsingu frá tímaritinu sagði að komið hefðu í ljós alvarleg siðferðileg vafamál um sjálfstæði og ábyrgð skráðra höfunda greinarinnar. Að niðurstöður hennar væru byggðar að mestu á óbirtum rannsóknum frá Monsanto. Vísbendingar væru um að höfundarnir hefðu fengið greiðslur frá Monsanto fyrir vinnu sína.

Leifar fundist í brauði og morgunkorni

Í umfjöllun NYT kemur fram að leifar af glýfosati hafi fundist í matvælum eins og brauði, morgunkorni og fleiri vörum – og í þvagi bæði fullorðinna og barna. Merki séu hins vegar um að magn í matvælum hafi minnkað eftir að þrýstingur almennings leiddi til þess að sum jarðræktarfyrirtæki hættu að nota glýfosat skömmu fyrir uppskeru.

Haft er eftir dr. Philip J. Landrigan, barnalækni, faraldsfræðingi og forstöðumanni lýðheilsuáætlunar við Boston College, að um gríðarlega mikilvæga leiðréttingu sé að ræða. Í umfjölluninni segir að Landrigan hafi nýlega stýrt ráðgjafarnefnd fyrir alþjóðlega glýfosat-rannsókn, þar sem niðurstaðan var sú að jafnvel litlir skammtar af illgresiseyðum sem byggja á glýfosati hefðu valdið hvítblæði í rottum.

Skylt efni: glýfosat

Fólk fylgir ekki næringarráðleggingum
Fréttir 13. mars 2026

Fólk fylgir ekki næringarráðleggingum

Offita er ein stærsta lýðheilsuáskorun samtímans. Danir fylgja ekki opinberum næ...

Ostur er ostur
Fréttir 13. mars 2026

Ostur er ostur

Í gær vísaði Landsréttur máli Danóls ehf. gegn ríkinu vegna tollflokkunar á pizz...

Tæp 60% hafa aðgang að afleysingu
Fréttir 13. mars 2026

Tæp 60% hafa aðgang að afleysingu

Um 57% bænda í Bændasamtökum Íslands hafa aðgang að afleysingafólki samkvæmt kön...

Beðið eftir stefnumótun fyrir garðyrkjunám á Íslandi
Fréttir 12. mars 2026

Beðið eftir stefnumótun fyrir garðyrkjunám á Íslandi

Enn er beðið eftir pólitískri stefnumótun um málefni garðyrkjunáms á Íslandi, en...

Endurheimt vistkerfa á ríkisjörðum
Fréttir 12. mars 2026

Endurheimt vistkerfa á ríkisjörðum

Í undirbúningi er átak í endurheimt votlendis á ríkisjörðum í umsjón Lands og sk...

Framleiddu úrvalsmjólk alla mánuði
Fréttir 12. mars 2026

Framleiddu úrvalsmjólk alla mánuði

Alls uppfylltu 47 kúabú skilyrði Auðhumlu um framleiðslu á úrvalsmjólk alla mánu...

Setja ætti niður samningsmarkmið
Fréttir 12. mars 2026

Setja ætti niður samningsmarkmið

Bændasamtök Íslands (BÍ) setja sig ekki upp á móti því að áframhald viðræðna við...

Nýr vettvangur frumframleiðenda og ferðaþjónustuaðila
Fréttir 11. mars 2026

Nýr vettvangur frumframleiðenda og ferðaþjónustuaðila

Slow Food á Íslandi stendur fyrir stefnumóti frumframleiðenda og ferðaþjónustunn...