Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 8 mánaða.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Mynd / smh
Fréttir 27. janúar 2026

Ómarktæk vísindagrein um skaðleysi glýfosats

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Í niðurstöðum vísindagreinar í tímaritinu Regulatory Toxicology and Pharmacology frá árinu 2000 kom fram að heilsu manna stafaði ekki hætta af glýfosati, sem er virka efnið í illgresiseyðinum Roundup og eitt það útbreiddasta í landbúnaði á heimsvísu.

Um grundvallarniðurstöður var að ræða, en í ljósi nýrra upplýsinga um hlutdræg vinnubrögð við vinnslu hennar hefur tímaritið nýlega dregið birtingu hennar til baka.

Fjallað er um þessar vendingar nýlega í grein í New York Times (NYT). Þar segir að Alþjóðaheilbrigðismálstofnunin hafi gefið það út á árinu 2015 að glýfosat væri líklega krabbameinsvaldandi hjá fólki. Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna álítur efnið hins vegar enn vera öruggt en vegna málaferla sem eru í gangi, af hálfu umhverfis-, matvælaöryggisog landbúnaðarhreyfinga, þarf stofnunin að endurskoða það álit á þessu ári.

Vísindamenn Monsanto unnu að rannsókninni

Þrír óháðir vísindamenn eru höfundar greinarinnar frá 2000, sem lengi hefur verið vitnað til meðal annarra vísindamanna sem rök fyrir skaðleysi Roundup og hefur legið til grundvallar útgáfu reglugerða. Í tengslum við önnur málaferli gegn Monsanto, framleiðanda illgresiseyðisins, hafa hins vegar komið fram gögn sem sýna að vísindamenn fyrirtækisins komu að miklu leyti að rannsóknarvinnunni.

Í yfirlýsingu frá tímaritinu sagði að komið hefðu í ljós alvarleg siðferðileg vafamál um sjálfstæði og ábyrgð skráðra höfunda greinarinnar. Að niðurstöður hennar væru byggðar að mestu á óbirtum rannsóknum frá Monsanto. Vísbendingar væru um að höfundarnir hefðu fengið greiðslur frá Monsanto fyrir vinnu sína.

Leifar fundist í brauði og morgunkorni

Í umfjöllun NYT kemur fram að leifar af glýfosati hafi fundist í matvælum eins og brauði, morgunkorni og fleiri vörum – og í þvagi bæði fullorðinna og barna. Merki séu hins vegar um að magn í matvælum hafi minnkað eftir að þrýstingur almennings leiddi til þess að sum jarðræktarfyrirtæki hættu að nota glýfosat skömmu fyrir uppskeru.

Haft er eftir dr. Philip J. Landrigan, barnalækni, faraldsfræðingi og forstöðumanni lýðheilsuáætlunar við Boston College, að um gríðarlega mikilvæga leiðréttingu sé að ræða. Í umfjölluninni segir að Landrigan hafi nýlega stýrt ráðgjafarnefnd fyrir alþjóðlega glýfosat-rannsókn, þar sem niðurstaðan var sú að jafnvel litlir skammtar af illgresiseyðum sem byggja á glýfosati hefðu valdið hvítblæði í rottum.

Skylt efni: glýfosat

Fengju reikning fyrir skemmdum með nýju frumvarpi
Fréttir 23. október 2026

Fengju reikning fyrir skemmdum með nýju frumvarpi

Stjórnvöld fengju auknar heimildir til að bregðast við ólögmætum utanvegaakstri ...

Ákall um að verja landbúnaðarstefnuna
Fréttir 23. október 2026

Ákall um að verja landbúnaðarstefnuna

Stokkhólmsyfirlýsing evrópskra bænda er afdráttarlaus og hvetur ráðamenn ríkja E...

Sýknuð vegna ágangs sauðfjár
Fréttir 23. október 2026

Sýknuð vegna ágangs sauðfjár

Héraðsdómur Austurlands hefur sýknað Fjarðabyggð af kröfu Hrefnu Dagbjartar Arna...

Fuglavernd mótmælir harðlega skotveiðum á bjargdúfum í Vestmannaeyjum
Fréttir 23. október 2026

Fuglavernd mótmælir harðlega skotveiðum á bjargdúfum í Vestmannaeyjum

Stjórn Fuglaverndar sendi nýlega bréf á umhverfis- orku og loftlagsráðuneytinið ...

Óánægja vegna gjalds á þrjá ferðamannastaði
Fréttir 23. október 2026

Óánægja vegna gjalds á þrjá ferðamannastaði

Mikil óánægja í Bláskógabyggð með gjald á þrjá ferðamannastaði. Íbúar Bláskógaby...

Terraforming LIFE á leið í umhverfismat
Fréttir 23. október 2026

Terraforming LIFE á leið í umhverfismat

Áburðar- og lífgasverksmiðja Terraforming LIFE, sem fyrirhugað er að reisa í Þor...

Halla tekur á móti viðurkenningunni
Fréttir 23. október 2026

Halla tekur á móti viðurkenningunni

Sólskins-garðyrkjubóndinn Halla Sif Svansdóttir Hölludóttir tók á dögunum á móti...

Vilja fella tollabreytingar úr frumvarpi
Fréttir 23. október 2026

Vilja fella tollabreytingar úr frumvarpi

Bændasamtök Íslands gera verulegar athugasemdir við frumvarpsdrög fjármála- og e...