Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 mánaða.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Glýfosat er víða notað í kornrækt til að eyða illgresi.
Mynd / smh
Fréttir 27. janúar 2026

Ómarktæk vísindagrein um skaðleysi glýfosats

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Í niðurstöðum vísindagreinar í tímaritinu Regulatory Toxicology and Pharmacology frá árinu 2000 kom fram að heilsu manna stafaði ekki hætta af glýfosati, sem er virka efnið í illgresiseyðinum Roundup og eitt það útbreiddasta í landbúnaði á heimsvísu.

Um grundvallarniðurstöður var að ræða, en í ljósi nýrra upplýsinga um hlutdræg vinnubrögð við vinnslu hennar hefur tímaritið nýlega dregið birtingu hennar til baka.

Fjallað er um þessar vendingar nýlega í grein í New York Times (NYT). Þar segir að Alþjóðaheilbrigðismálstofnunin hafi gefið það út á árinu 2015 að glýfosat væri líklega krabbameinsvaldandi hjá fólki. Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna álítur efnið hins vegar enn vera öruggt en vegna málaferla sem eru í gangi, af hálfu umhverfis-, matvælaöryggisog landbúnaðarhreyfinga, þarf stofnunin að endurskoða það álit á þessu ári.

Vísindamenn Monsanto unnu að rannsókninni

Þrír óháðir vísindamenn eru höfundar greinarinnar frá 2000, sem lengi hefur verið vitnað til meðal annarra vísindamanna sem rök fyrir skaðleysi Roundup og hefur legið til grundvallar útgáfu reglugerða. Í tengslum við önnur málaferli gegn Monsanto, framleiðanda illgresiseyðisins, hafa hins vegar komið fram gögn sem sýna að vísindamenn fyrirtækisins komu að miklu leyti að rannsóknarvinnunni.

Í yfirlýsingu frá tímaritinu sagði að komið hefðu í ljós alvarleg siðferðileg vafamál um sjálfstæði og ábyrgð skráðra höfunda greinarinnar. Að niðurstöður hennar væru byggðar að mestu á óbirtum rannsóknum frá Monsanto. Vísbendingar væru um að höfundarnir hefðu fengið greiðslur frá Monsanto fyrir vinnu sína.

Leifar fundist í brauði og morgunkorni

Í umfjöllun NYT kemur fram að leifar af glýfosati hafi fundist í matvælum eins og brauði, morgunkorni og fleiri vörum – og í þvagi bæði fullorðinna og barna. Merki séu hins vegar um að magn í matvælum hafi minnkað eftir að þrýstingur almennings leiddi til þess að sum jarðræktarfyrirtæki hættu að nota glýfosat skömmu fyrir uppskeru.

Haft er eftir dr. Philip J. Landrigan, barnalækni, faraldsfræðingi og forstöðumanni lýðheilsuáætlunar við Boston College, að um gríðarlega mikilvæga leiðréttingu sé að ræða. Í umfjölluninni segir að Landrigan hafi nýlega stýrt ráðgjafarnefnd fyrir alþjóðlega glýfosat-rannsókn, þar sem niðurstaðan var sú að jafnvel litlir skammtar af illgresiseyðum sem byggja á glýfosati hefðu valdið hvítblæði í rottum.

Skylt efni: glýfosat

Opnar á nýja möguleika í fóðurtilraunum
Fréttir 12. júní 2026

Opnar á nýja möguleika í fóðurtilraunum

Á Hesti í Borgarfirði, sem er sauðfjárbú rekið af Landbúnaðarháskóla Íslands, he...

126 milljónum úthlutað  til landbúnaðarverkefna
Fréttir 12. júní 2026

126 milljónum úthlutað til landbúnaðarverkefna

Alls hlutu 42 verkefni styrk úr Matvælasjóði 2026 upp á 479,4 milljónir króna. 1...

Framleiðsluvirði landbúnaðarins 100 milljarðar árið 2025
Fréttir 12. júní 2026

Framleiðsluvirði landbúnaðarins 100 milljarðar árið 2025

Heildarframleiðsluvirði landbúnaðarins árið 2025 er áætlað 100 milljarðar sem er...

Mikill gangur í LED-væðingu
Fréttir 12. júní 2026

Mikill gangur í LED-væðingu

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur veitt fjármunum á undanförnum mis...

Tjón unnið á kjúklingabúi
Fréttir 11. júní 2026

Tjón unnið á kjúklingabúi

Brotist var inn í alifuglabúið að Reykjum í Mosfellsbæ aðfaranótt 1. júní þar se...

Búvörusamningar framlengdir til 2027
Fréttir 11. júní 2026

Búvörusamningar framlengdir til 2027

Búvörusamningar hafa verið framlengdir um eitt ár en þeir hefðu annars runnið út...

Opnað fyrir umsóknir
Fréttir 10. júní 2026

Opnað fyrir umsóknir

Opnað hefur verið fyrir umsóknir um fyrirframgreiðslu jarðræktarstyrkja vegna ko...

Varað við kræklingatínslu
Fréttir 9. júní 2026

Varað við kræklingatínslu

Matvælastofnun varar við tínslu og neyslu á krækling sunnan og suðvestanlands. Þ...