Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Sífrerinn gefur eftir í takt við hlýnandi loftslag.
Sífrerinn gefur eftir í takt við hlýnandi loftslag.
Fréttir 18. júlí 2017

Ógnin eykst sem stafar af þiðnandi sífrera

Höfundur: Guðrún Hulda Pálsdóttir
Norðurheimskautið hlýnar hratt sem veldur því að sífreri þiðnar. Sífreri (e. permafrost) er skilgreindur sem varanlega frosinn jarðvegur. Sífrera er að finna í jarðvegi út frá pólunum tveim og í fjallagörðum. Á norðurheimskautinu þekur sífreri um 23 milljón ferkílómetra eða um fjórðungur af norðurhveli jarðar en búist er við að syðri mörk hans færist mörg hundruð kílómetra til norðurs á þessari öld.
 
Þegar sífrerajörð þiðnar losnar kolefni úr jarðveginum út í andrúmsloftið. Nú er talið að allt að 67 milljarðar tonna af köfnunarefni sem hefur verið bundið í sífrera í þúsundir ára geti losnað sökum hlýnandi loftslags. Veldur það vísindamönnum verulegum áhyggjum enda gæti það haft í för með sér keðjuverkandi stigvaxandi áhrif á losun gróðurhúsalofttegunda sem leiðir aftur til enn frekari hlýnunar jarðar.
 
Norðurheimskautið geymir gífurlegt magn kolefnis sem gæti losnað út í andrúmsloftið vegna hlýnandi loftlags. Kortið sýnir umfang sífrera á norðurhveli jarðar og lífrænt kolefnisinnihald jarðvegsins í allt að 1 metra dýpi samkvæmt áætlun Northern Circumpolar Soil Carbon Database.
 
Samkvæmt nýútkominni grein í tímaritinu PNAS bætist áhrif frá losun hláturgass (N20) úr sífrerajarðvegi ofan á aðra ógn vegna þiðnunarinnar. Þar sem sífrerajarðvegur geymir gríðarlegt magn kolefnis sem áður hefur ekki verið aðgengilegt, getur niðurbrot lífrænna efna í þessum jarðvegi leitt til losunar mikils magns af hláturgasi. Hláturgas mun hafa um 300 sinnum skaðlegri áhrif á hlýnun jarðar en koltvísýringur (CO2) og því eru viðbrögð við þiðnandi sífrera afar aðkallandi. 
 
Áhrif sífrera er byrjað að gæta víða á Norðurslóðum, ekki aðeins vistfræðilega með breyttum umhverfisskilyrðum sökum hlýnunar. Mannvirki og vegir á norðurhveli hafa orðið fyrir skemmdum og jafnvel hrunið vegna þiðnunar jarðvegsins. Þá hefur þiðnunin leyst miltisbrand úr læðingi sem hefur orðið mönnum að aldurtila. 
Mikill áhugi á garðyrkjunámi
Fréttir 11. september 2026

Mikill áhugi á garðyrkjunámi

Garðyrkjuskólinn á Reykjum, sem nú heyrir undir Fjölbrautaskóla Suðurlands, teku...

Fálkum fjölgar en eggjum rænt
Fréttir 11. september 2026

Fálkum fjölgar en eggjum rænt

Fálkum fjölgaði um þriðjung milli áranna 2025 og 2026 á rannsóknarsvæði Náttúruf...

Brennsluofn fyrir dýrahræ
Fréttir 11. september 2026

Brennsluofn fyrir dýrahræ

Í Árnesi í Skeiða- og Gnúpverja- hreppi hefur verið settur upp brennsluofn fyrir...

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta
Fréttir 11. september 2026

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta

Á tilboðsmarkaði með greiðslumark mjólkur 1. september var eftirspurn eftir mjól...

Annað innbrot í svínabúið
Fréttir 10. september 2026

Annað innbrot í svínabúið

Aftur var brotist inn á Svínabú Stjörnugríss 2. september síðastliðinn. Líkt og ...

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð
Fréttir 10. september 2026

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð

Í drögum að reglugerð um áburðarvörur eru í fyrsta sinn settar heildstæðar reglu...

Áfram búist við fækkun sláturfjár á milli ára
Fréttir 10. september 2026

Áfram búist við fækkun sláturfjár á milli ára

Sláturtíð er nýhafin og búist er við að áfram fækki sláturfé sem kemur til slátr...

Kílóverð lambalæris talið mun hærra en ýsuflaks
Fréttir 10. september 2026

Kílóverð lambalæris talið mun hærra en ýsuflaks

Í nýlegri könnun sem Prósent gerði fyrir Icelandic Lamb kemur í ljós að neytendu...