Mikill áhugi í Japan fyrir íslensku hrossakjöti
Í rúmt ár hefur staðið yfir tilraunaútflutningur á fitusprengdu hrossakjöti til Japan. Skömmu eftir síðustu áramót fór hópur Íslendinga til Japan í markaðs- og kynningarátak.
Hrossakjöt, folaldakjöt, lambakjöt og innmatur er sú afurð sem áhersla var lögð á. Í febrúar síðastliðnum tóku þessar íslensku búgreinar þátt í stærstu matvælasýningu í Japan sem kallast Food Table.
Kaupfélag Skagfirðinga, sem hefur sérhæft sig í vinnslu á Japansvöðvum, hefur ákveðið að hækka skilaverð til bænda. KS stefnir síðan á að setja af stað hvatakerfi í haust þar sem aukagreiðslur koma fyrir hross sem falla í Japans fituflokk.“
Erlendur Á. Garðarsson, framkvæmdastjóri hjá IM ehf. og verkefnisstjóri, segir að verkefnið hafi verið unnið með utanríkisráðuneytinu, sendiráði Íslands í Tókýó, atvinnuvegaráðuneytinu og Íslandsstofu.
„Auk þess sem Markaðsráð kindakjöts og Félag hrossabænda stóðu einnig að því. Móttökur á íslenska kjötinu voru mjög góðar og þótt töluvert starf sé fram undan má segja að árangur hafi verið umtalsverður. Nú er svo komið að verkefnið er farið að hafa bein áhrif á bændur.
Góðar viðtökur í Japan
Sveinn Steinarsson, formaður Landssambands hrossabænda, segir að viðbrögðin við kjötinu hafi verið góð í Japan og að hann sé bjartsýnn á framhaldið.
„Íslenska hrossakjötið er frábrugðið öðru innfluttu hrossakjöti í Japan, það þykir mýkra og svo er fitusprengda kjötið með verðmæta sérstöðu. Kaupandinn talar einnig um að kjötið sé bragðgott og fíngert. Það verður spennandi fyrir afurðasala að þróa sig á þessum markaði og jafnframt áskorun að stunda viðskipti með ferskvöru þegar vegalengd er mikil og allir þættir þurfa að vera í lagi.
Það er verið að þróa umbúðir sem kjötinu verður pakkað í og finna bestu aðferðina við kælingu svo að kjötið haldi ferskleika alla leið á markað. Frystu vöruna er auðvitað ekkert vandamál meðan henni er safnað saman og send eftir þörfum.“
Kynning í íslenska sendiráðinu
Sveinn segir að á sýningu sem kallast Food Table og á kynningu í sendiráði Íslands í Japan hafi verið kynntar þrjár tegundir af kjöti, hrossakjöt, folaldakjöt og lambakjöt.
„Satt best að segja var ég mjög stoltur af því sem við buðum upp á. Varðandi hrossakjötið þá erum við með einn viðskiptavin sem tekur það allt og vill gjarnan fá meira en er í boði eins og er. Folaldakjötið kynnti sig einnig vel en boðið var upp á að smakka það á sýningunni og í matarboðum. Það var greinilega eftir því tekið hversu bragðgott það var og mjúkt og greinilega áhugi fyrir því og til stendur að senda út prufur á aðila sem er mjög umfangsmikill í veitingahúsarekstri.
Japanir eru ekki vanir að nota hrossakjöt í steikur þannig að það var nýlunda fyrir þá að steikja fitusnautt folaldakjöt. Í framhaldi af því erum við að vonast til að koma á markaðinn vöðvum úr frampörtum og lærum. Þeir sýndu einnig hryggvöðvunum mikinn áhuga en sem stendur fara þeir allir á heimamarkað hér.
Ef Japanir bjóða verulega gott verð er spurning að flytja einhvern hluta af þessum vöðvum út.
Við verðum samt að muna að þetta er nýr markaður og það tekur tíma að komast inn á hann. Ekki síst þar sem þeir eru óvanir svona vöru til steikingar og fullnaðarmatreiðslu.“
Ólík matarmenning
„Eins og búast mátti við var margt sem kom okkur á óvart í Japan. Matarmenning þeirra er að mörgu leyti frábrugðin okkar en þó eru dæmi um að menn njóti svipaðra rétta. Steikur eru vinsælar, en á veitingastöðum og jafnvel í heimahúsum eru menn að dunda við að steikja þetta sjálfir á borðunum. Það fylgja gjarnan annaðhvort pottar með sjóðheitu soði eða jafnvel smá grill á hvert borð. Þú færð síðan sneiðar af kjöti með grænmeti sem þú græjar á staðnum. Þetta er auðvitað dálítið skemmtilegt, lengir máltíðina og gerir hana svona að einhverju verkefni. Það var mjög gaman að prófa þetta og kynnast matarvenjum Japananna,“ segir Sveinn.
Japanir vita hvað þeir vilja
Sveinn segir að japanskir kaupendur viti hvað þeir vilji og leggi mikið upp úr gæðum, hreinleika og ferskleika hráefnis og greinilegt að vinnsla og frágangur á vörunni sé eins og talað er um.
„Ég fór á fund ásamt Erlendi Á. Garðarssyni sem hefur haft veg og vanda að þessu Japansverkefni til að ræða ýmis vandamál sem hafa komið upp varðandi skort á upplýsingum og misskilningi, aðallega innan heilbrigðiseftirlitsins í Japan.
Við urðum fljótt áskynja um að ef hlutirnir eru ekki 100 prósent í lagi, þá væri maður fljótt úti í kuldanum. Slíkt er kannski engin furða þar sem hrossakjötið er borðað hrátt og því ekkert svigrúm til mistaka.
Sem betur fer er þekking og reynsla til staðar á Íslandi til að glíma við kröfur viðskiptavinanna enda geta þeir sem greiða besta verðið gert meiri kröfur. Eins og Erlendur segir stundum, ef þeir segja hoppaðu, þá spyrðu „hversu hátt“ og á það við gæði og framsetningu á vörunni.“
Skilaverð til bænda hækkar
Í framhaldi af útflutningi á hrossakjöti til Japan hefur Kaupfélag Skagfirðinga ákveðið að hækka skilaverð á hrossum. „KS hefur sérhæft sig í skurði á hrossakjöti fyrir Japansmarkað á Sauðárkróki og í sláturhúsinu á Hellu og ég geri fastlega ráð fyrir að fleiri sláturhús eigi eftir að bætast í hópinn.
Ágúst Andrésson hjá Kjötafurðastöð KS hefur greint mér frá því að þeir ætli jafnvel að borga premium-verð í haust fyrir svokölluð Japanshross þannig að ég hvet alla sem geta haldið hrossum vel í holdum að hafa það í huga. Það má því segja að það sé ögn bjartara fram undan og eftirspurn eftir hrossum til slátrunar mun aukast gangi væntingar eftir.
Að lokum vil ég segja að mér finnst mikilvægt að það sé verið að nýta hrossaafurðir betur en áður og í rauninni er það siðferðileg skylda okkar úr því við þurfum að slátra hrossum á annað borð,“ segir Sveinn Steinarsson, formaður Landssambands hrossabænda.
