Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 mánaða.
Bændur sturtuðu kartöflum á götur Brussel til að mótmæla Mercosur-samningi ESB og landa í Suður-Ameríku
Bændur sturtuðu kartöflum á götur Brussel til að mótmæla Mercosur-samningi ESB og landa í Suður-Ameríku
Mynd / Skjáskot
Fréttir 16. janúar 2026

Mercosur-samningurinn samþykktur

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

ESB hefur samþykkt Mercosursamning sem felur í sér tollalækkanir, loftslagsákvæði og verndarráðstafanir, þrátt fyrir harða mótstöðu m.a. Frakklands.

Evrópusambandið samþykkti nú í janúar að undirrita viðskiptasamning við Mercosur-ríkin í Suður-Ameríku eftir 25 ára samningaviðræður. Samningurinn, sem skiptist í „Interim Trade Agreement“ og samstarfssamning (EMPA), felur í sér niðurfellingu tolla á yfir 90% vöruviðskiptum í áföngum og tollkvóta fyrir kjöt, sykur og hrísgrjón. Hann inniheldur einnig verndarráðstafanir fyrir evrópska bændur og ákvæði um loftslagsábyrgð, þar á meðal aðgerðir gegn skógareyðingu í Amazon. Aukinn meirihluti aðildarríkja ESB samþykkti samninginn en Frakkar og fleiri ríki lögðust gegn honum.

Samningurinn verður formlega undirritaður í Asunción í Paragvæ nú á laugardaginn, 17. janúar, og tekur gildi að hluta, en bíður samþykktar Evrópuþings og þjóðþinga aðildarríkja. Þýskaland og Spánn fagna samningnum sem lykilskrefi til að styrkja stöðu ESB gagnvart Kína og Bandaríkjunum, en pólitísk átök halda áfram.

Hörð mótmæli voru á götum Varsjár í Póllandi þar sem Mercosur-gerningnum var mótmælt. Aukinn meirihluti aðildarríkja ESB samþykkti samninginn.

Harðvítug gagnrýni frá Frakklandi

Franska ríkisstjórnin hefur lýst yfir andstöðu og hyggst greiða atkvæði gegn samningnum. Hún telur verndarráðstafanir ekki nægjanlegar til að tryggja hagsmuni franskra bænda. Pólland, Austurríki, Ungverjaland og Írland hafa einnig gagnrýnt samninginn, en þessi ríki ná væntanlega ekki að mynda nægjanlegt vægi til að stöðva ferlið.

Franska dagblaðið Le Monde greinir frá því að evrópskir bændur óttist einkum að samningurinn muni grafa undan landbúnaði í Evrópu. Samningurinn heimilar tollfrjálsa innflutningskvóta á nautakjöti, kjúklingi, hrísgrjónum, hunangi og sykri frá Suður-Ameríku, sem gæti leitt til undirboða á verði. Þrátt fyrir að tollar taki gildi eftir kvótana, telja bændur 40% verndartolla ófullnægjandi. Auk þess eru áhyggjur af samkeppni við framleiðendur sem starfa undir mun lægri umhverfis-, dýravelferðar- og vinnuskilyrðum en gilda í Evrópu, sem gæti skapað ósanngjarna samkeppni og þrýst á evrópska framleiðendur.

Loftslagsákvæði og verndarráðstafanir

Samkomulagið felur í sér strangar reglur um efnafræðilegar leifar, neyðarsjóði og styrkjapakka fyrir bændur. Loftslagsákvæði eru talin lykilatriði, þar á meðal skuldbindingar gegn skógareyðingu í Amazon. Stuðningsríki innan ESB telja samninginn opna nýja markaði og styrkja efnahagslega stöðu sambandsins á heimsvísu.

Sjálfbær þróun með sólarorku
Fréttir 27. október 2026

Sjálfbær þróun með sólarorku

Eins og frá var greint í síðasta tölublaði Bændablaðsins er stærsta birtuorkuver...

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar
Fréttir 27. október 2026

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar

Þór hf. og SDF hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að ljúka samstarfi um ...

Samræmdar aðferðir þróaðar við vöktun á rusli í vatni
Fréttir 27. október 2026

Samræmdar aðferðir þróaðar við vöktun á rusli í vatni

Matís stýrir stóru evrópsku verkefni sem felst í að þróa samræmdar og hagkvæmar ...

Áform um matvælakjarna  og votlendissetur
Fréttir 27. október 2026

Áform um matvælakjarna og votlendissetur

Hjá Landbúnaðarháskóla Íslands (LbhÍ) er í undirbúningi verkefni sem felst í að ...

Skinka úr íslensku svínakjöti
Fréttir 26. október 2026

Skinka úr íslensku svínakjöti

Stjörnugrís er eini framleiðandinn sem framleiðir skinku aðeins úr íslensku svín...

Gjaldheimta eykst á meðan fjárveitingar dragast saman
Fréttir 26. október 2026

Gjaldheimta eykst á meðan fjárveitingar dragast saman

Ný greining Samtaka iðnaðarins (SI) bendir til þess að sífellt stærra bil sé að ...

Hertar reglur um blý í skotfærum
Fréttir 26. október 2026

Hertar reglur um blý í skotfærum

Frestur til að gera athugasemdir við herta löggjöf Evrópusambandsins um blý í sk...

Óþroskað bygg nefnt léttbygg
Fréttir 26. október 2026

Óþroskað bygg nefnt léttbygg

Léttbygg má nota í fóður og sem trefjagjafa í bakstur segir í nýrri skýrslu sem ...