Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 1 árs.
Kortið gefur yfirlit um sjúkdómastöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma innan sóttvarnarhólfakerfisins, sem getur nýst við líflambakaup.
Kortið gefur yfirlit um sjúkdómastöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma innan sóttvarnarhólfakerfisins, sem getur nýst við líflambakaup.
Fréttir 14. ágúst 2025

Kortlagning sauðfjársjúkdóma innan varnarhólfa

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Karólína Elísabetardóttir, sauðfjárbóndi í Hvammshlíð í Húnabyggð, hefur kortlagt stöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma á Íslandi innan sóttvarnarhólfa, en skipulag þeirra tók nýlega breytingum þegar þrjár varnarlínur voru felldar niður og hólfum fækkað um þrjú.

Karólína vann kortagerðina í samvinnu við Sigurbjörgu Bergsdóttur, sérgreinadýralækni hjá Matvælastofnun á sviði heilbrigðis og velferðar jórturdýra. Hún segir tilgang kortagerðarinnar meðal annars vera að auðvelda sauðfjárbændum að átta sig á sjúkdómastöðu svæðanna þegar þeir fari í líflambakaup, en fresturinn til að sækja um kaup rennur út 1. september næstkomandi.

Svæðisbundnir alvarlegir sauðfjársjúkdómar

Að sögn Karólínu eru ákveðnir alvarlegir sauðfjársjúkdómar svæðisbundnir og ætti kortið að gefa yfirlit yfir öll sóttvarnarhólfin og stöðu þeirra gagnvart þessum sjúkdómum sem eru eftirfarandi; riða (sem er grunnatriði varðandi kaup og sölu), garnaveiki (sem skiptir máli ef kaupandinn er á svæði sem er laust við garnaveiki), kýlapest og tannlos.

Sjúkdómastaða skipti miklu máli og kaupendur ættu að huga að þeim málum eins og þeir gera gagnvart þeim eiginleikum sem þeir sækjast eftir í gripunum.

Líflambasölusvæðin breytast

Karólína segir „líflambasölusvæði“ vera frekar gamla skilgreiningu. Í mörg ár hafi eingöngu mátt selja líflömb úr þessum svæðum yfir varnarlínur.

Bændur á þeim svæðum fá ótímabundið söluleyfi ef þau sækja um og þeir mega selja allar arfgerðir nema VRQ, sem tengd er miklu næmi fyrir smiti á riðuveiki. Þetta hafi breyst í samhengi við ræktun á þolnum sauðfjárstofni gegn riðu – og núna megi bændur úr öðrum hólfum líka sækja um söluleyfi en þeir þurfa að gera það árlega og eingöngu selja ákveðnar arfgerðir sem eru verndandi eða mögulega verndandi gegn riðu.

Slíkar upplýsingar aldrei áður birst á einum stað

Kortið byggir, að sögn Karólínu, á upplýsingum frá Matvælastofnun – bæði af vefnum og beint frá Sigurbjörgu Bergsdóttur sérgreinadýralækni – frá bændum, dýralæknum og ráðunautum á viðkomandi svæðum, auk þess sem stuðst var við viðtal við Sigurð Sigurðarson dýralækni sem birtist í Frey 1981.

Á kortinu séu samankomnar upplýsingar á einum stað um svæðisbundna sjúkdómastöðu í sauðfé, sem aldrei áður hefur birst.

Hún biður um að ábendingar um villur á kortinu verði sendar á netfangið lina@ridaneitakk.net.

Mikill áhugi á garðyrkjunámi
Fréttir 11. september 2026

Mikill áhugi á garðyrkjunámi

Garðyrkjuskólinn á Reykjum, sem nú heyrir undir Fjölbrautaskóla Suðurlands, teku...

Fálkum fjölgar en eggjum rænt
Fréttir 11. september 2026

Fálkum fjölgar en eggjum rænt

Fálkum fjölgaði um þriðjung milli áranna 2025 og 2026 á rannsóknarsvæði Náttúruf...

Brennsluofn fyrir dýrahræ
Fréttir 11. september 2026

Brennsluofn fyrir dýrahræ

Í Árnesi í Skeiða- og Gnúpverja- hreppi hefur verið settur upp brennsluofn fyrir...

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta
Fréttir 11. september 2026

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta

Á tilboðsmarkaði með greiðslumark mjólkur 1. september var eftirspurn eftir mjól...

Annað innbrot í svínabúið
Fréttir 10. september 2026

Annað innbrot í svínabúið

Aftur var brotist inn á Svínabú Stjörnugríss 2. september síðastliðinn. Líkt og ...

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð
Fréttir 10. september 2026

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð

Í drögum að reglugerð um áburðarvörur eru í fyrsta sinn settar heildstæðar reglu...

Áfram búist við fækkun sláturfjár á milli ára
Fréttir 10. september 2026

Áfram búist við fækkun sláturfjár á milli ára

Sláturtíð er nýhafin og búist er við að áfram fækki sláturfé sem kemur til slátr...

Kílóverð lambalæris talið mun hærra en ýsuflaks
Fréttir 10. september 2026

Kílóverð lambalæris talið mun hærra en ýsuflaks

Í nýlegri könnun sem Prósent gerði fyrir Icelandic Lamb kemur í ljós að neytendu...