Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Eitt stærsta landeldi heims  í Vestmannaeyjum
Fréttaskýring 26. október 2026

Eitt stærsta landeldi heims í Vestmannaeyjum

Uppbygging fiskeldisstöðvarinnar Laxeyjar í Vestmannaeyjum er komin langt á veg,...

Kolefniseiningar úr endurheimt votlendis og nýskógrækt
Fréttaskýring 22. október 2026

Kolefniseiningar úr endurheimt votlendis og nýskógrækt

Kolefnismarkaðir eru af tvennum toga; lögbundnir og valkvæðir. Á lögbundnum mörk...

Ábyrgð og tækifæri bænda í landnotkun
Fréttaskýring 14. október 2026

Ábyrgð og tækifæri bænda í landnotkun

Bráðabirgðaniðurstöður úr losunarbókhaldi Íslands fyrir síðasta ár voru kynntar ...

Eitt sláturhús selur alvöru vambir
Fréttaskýring 9. október 2026

Eitt sláturhús selur alvöru vambir

Aðgengi fólks að alvöru vömbum til sláturgerðar hefur minnkað á undanförnum árum...

Hvaða flaska er best fyrir umhverfið?
Fréttaskýring 28. september 2026

Hvaða flaska er best fyrir umhverfið?

Umbúðir vega gjarnan þungt þegar kolefnisspor matar- og drykkjarvara er skoðað. ...

Fyrsti innflutningur á frjóvguðum laxahrognum í áratugi
Fréttaskýring 24. september 2026

Fyrsti innflutningur á frjóvguðum laxahrognum í áratugi

Nokkur fiskeldisfyrirtæki hafa óskað eftir leyfi til innflutnings á frjóvguðum l...

Spurningar um vernd og vind
Fréttaskýring 24. september 2026

Spurningar um vernd og vind

Fyrsta vindorkuver Íslands, Vaðölduver, var gangsett 15. september síðastliðinn....

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis
Fréttaskýring 11. september 2026

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis

Bændur í Vallanesi á Fljótsdalshéraði, á Sandhóli í Vestur-Skaftafellsssýslu og ...