Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis
Fréttaskýring 11. september 2026

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis

Bændur í Vallanesi á Fljótsdalshéraði, á Sandhóli í Vestur-Skaftafellsssýslu og ...

Hægt að leysa vandann með 15–20 ofnum
Fréttaskýring 10. september 2026

Hægt að leysa vandann með 15–20 ofnum

Mikið magn dýrahræja hefur farið ólöglega til urðunar á undanförnum árum á Íslan...

Megináherslan að tryggja Íslandi sem mest ákvörðunarvald
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Megináherslan að tryggja Íslandi sem mest ákvörðunarvald

Mikið hefur verið rætt um áhrif ESB aðildar á landbúnað en samkvæmt skýrslu Bænd...

Sterk rök fyrir sérlausnum fyrir landbúnað
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Sterk rök fyrir sérlausnum fyrir landbúnað

Davíð Þór Björgvinsson er lögmaður á Thales lögfræðiþjónustu og fyrrverandi dóma...

Sérstaða Íslands slík að taka verði tillit til hennar
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Sérstaða Íslands slík að taka verði tillit til hennar

Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild Háskólans í Reykjavík, er ein af þ...

Hver á hvað við ESB-aðild?
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Hver á hvað við ESB-aðild?

Eignarhald auðlinda og ákvörðunarvald yfir þeim hefur verið til umræðu í tengslu...

Greiðslumarkið og ESB
Fréttaskýring 27. ágúst 2026

Greiðslumarkið og ESB

Umræða um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu hefur einkum snúist um toll...

„Við hvað eru menn hræddir?“
Fréttaskýring 14. ágúst 2026

„Við hvað eru menn hræddir?“

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra bregst hér við nokkrum spurning...