Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Lokun Hormússunds afhjúpar fallvalt matvælakerfi heimsins
Fréttaskýring 20. apríl 2026

Lokun Hormússunds afhjúpar fallvalt matvælakerfi heimsins

Áhrif lokunar Hormússundsins geta orðið mikil á komandi ræktunar- tímabil um all...

Rýr hlutur landbúnaðarrannsókna úr stuðningskerfinu
Fréttaskýring 16. apríl 2026

Rýr hlutur landbúnaðarrannsókna úr stuðningskerfinu

Á Íslandi rennur mun lægra hlutfall af heildarstuðningi við landbúnað til almenn...

Árangur í umferðaröryggismálum
Fréttaskýring 16. apríl 2026

Árangur í umferðaröryggismálum

Miðað við fréttaflutning undanfarinna ára má áætla að Ísland sé á slæmum stað þe...

Gjörunnin matvæli umlykja okkur
Fréttaskýring 7. apríl 2026

Gjörunnin matvæli umlykja okkur

Undanfarin ár hefur fræðasamfélagið veitt matvælum sem hafa undirgengist fjölda ...

Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur
Fréttaskýring 7. apríl 2026

Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur

Heildsölufyrirtækið Danól hefur frá árinu 2021 reynt fyrir íslenskum dómstólum a...

Nýr formaður deildar nautgripabænda
Fréttaskýring 27. mars 2026

Nýr formaður deildar nautgripabænda

Á deildarfundi nautgripabænda hjá Bændasamtökum Íslands (NautBÍ) voru helstu áhe...

Hvað á að gera við ríkisjarðir?
Fréttaskýring 16. mars 2026

Hvað á að gera við ríkisjarðir?

Ríkissjóður er stærsti einstaki landeigandi á Íslandi og á 421 jarðir víðs vegar...

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf
Fréttaskýring 9. mars 2026

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf

Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) hefur sent frá sér nýja skýrslu, GEO-...