Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf
Fréttaskýring 9. mars 2026

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf

Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) hefur sent frá sér nýja skýrslu, GEO-...

Erfiður áratugur að baki og bjartari tímar í vændum
Fréttaskýring 6. mars 2026

Erfiður áratugur að baki og bjartari tímar í vændum

Þau sögulegu tíðindi urðu á árunum 2022–2023 að mannfjöldi á Íslandi varð meiri ...

Minni tekjuvöxtur 2024 en afkoma batnaði lítillega
Fréttaskýring 4. mars 2026

Minni tekjuvöxtur 2024 en afkoma batnaði lítillega

Afkoma í landbúnaði batnaði lítillega á árinu 2024 miðað við fyrri ár, þrátt fyr...

Veltihringrás Atlantshafsins veikist
Fréttaskýring 17. febrúar 2026

Veltihringrás Atlantshafsins veikist

Veltihringrás Atlantshafsins, AMOC, er að veikjast og rannsóknir benda til aukin...

Fríverslunarsamningur EFTA við Mercosur
Fréttaskýring 30. janúar 2026

Fríverslunarsamningur EFTA við Mercosur

Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA) skrifuðu 16. september síðastliðinn undir fríve...

Vindurinn fái farveg
Fréttaskýring 23. janúar 2026

Vindurinn fái farveg

Enn ríkir óvissa um hlut vindorku í orkuframboði vegna lagaumhverfis og kærumála...

Óvissa og áskoranir í þróun orkumála
Fréttaskýring 19. desember 2025

Óvissa og áskoranir í þróun orkumála

Samkvæmt nýútgefinni Orkuspá fyrir Ísland eru umtalsverðar áskoranir og mikil óv...

Íslendingar fá 45% hitaeininga úr gjörunnum matvælum
Fréttaskýring 4. desember 2025

Íslendingar fá 45% hitaeininga úr gjörunnum matvælum

Niðurstöður nýrrar íslenskrar rannsóknar leiða í ljós að í fæðuneyslu landsmanna...