Gerjun til niðurbrots á lífrænu efni virðist gagnleg og skilvirk leið

Nýlega voru birtar niðurstöður úr umfangsmikilli jarðgerðartilraun á Hvanneyri, þar sem prófuð var ný aðferð við niðurbrot á lífrænum úrgangi með loftfirrðri gerjun (bokashi). Í niðurstöðum verkefnisins, sem birtar eru á vef Ráðgjafarmiðstöðvar land­búnaðarins (RML), kemur fram að aðferðin virðist vera gagnleg og skilvirk leið til að meðhöndla lífrænt hráefni sem fellur til á Íslandi.

Aðferðin geti verið heppileg og hagkvæm til að nýta næringarefnin og orkuna í honum til jarðvegsbóta eða annarra nytja. Þar segir enn fremur að sökum þess hve ódýr þessi vinnsla er þarf ekki að ráðast í neinar stórframkvæmdir né sé þörf á flóknum tækjabúnaði til vinnslunnar. Bokashi­ aðferðin gæti hentað íslenskum aðstæðum mjög vel enda fari ferlið fram undir plasti þannig að efnið er varið fyrir veðri og vindum og megi geyma þar til það á að notast.

Lífrænn haugur á Hvanneyri

Um samstarfsverkefni er að ræða á milli RML, Landbúnaðarháskóla Íslands og Hvanneyrarbúsins. Um meðhöndlun á úrgangi frá kúabúinu og byggðakjarnanum á Hvanneyri var að ræða. „Útbúinn var haugur úr kúamykju og heyfyrningum, ásamt nýslegnu grasi af grasflötum. Í hauginn voru sett ýmis íblöndunarefni, s.s. bentonít leir til að varðveita næringarefni, skeljasandur til að halda sýrustigi innan æskilegra marka og sérstök örverublanda sem var úðað yfir úrgangsmassann við uppsetningu haugsins. Síðan var haugurinn þjappaður til að koma sem mestu lofti úr honum og plast strengt yfir til að loka fyrir súrefni. Síðan var sterkur dúkur settur yfir til að verja plastið og efnið í haugnum fyrir mögulegum skaða af völdum veðra og dýra. Prófun var gerð á innihaldi næringarefna í haugnum að gerjunarferlinu loknu,“ segir í lýsingu á framkvæmdinni.

Margvíslegt hagræði af aðferðinni

Tilgangur verkefnisins var að kanna virkni aðferðarinnar við íslenskar aðstæður og afla reynslu sem myndi nýtast við vinnslu og nýtingu lífrænna úrgangsefna. Einnig að kanna nýtingarmöguleika gerjaðs lífræns úrgangsmassa til áburðar og jarðvegsbóta og sem hráefni til áframhaldandi vinnslu.

Höfundur skýrslunnar er Cornelis Aart Meijles, ráðunautur RML á rekstrar­ og umhverfissviði.