Fræ látin spíra í ull og útigrænmeti ræktað í ull
María Dís Ólafsdóttir og Kristín Gunnarsdóttir vinna saman að skemmtilegu nýsköpunarverkefni sem kallast Snoðbreiðan. Verkefnið var fyrst þróað í tengslum við Ullarþon vorið 2021 og vann það í þeim flokki sem það var tilnefnt í.
Fyrir skömmu hlutu þær þær stöllur þriggja milljóna króna styrk út Matvælasjóði fyrir verkefnið, sem kallast Ræktunarlausnir með snoði.
Ræktunarrenningar úr snoði
María segir að hugmyndin með snoðinu sé meðal annars að útbúa ræktunarrenninga fyrir garðyrkjubændur sem eru með útiræktað grænmeti.
„Við þekkjum öll að íslensk veðurfar er erfitt. Vorhret geta verið slæm fyrir ræktun og erfitt er fyrir bændur að spá fyrir um hvenær óhætt sé að sá úti. Sumrin eru eins misjöfn og þau eru mörg og svo kemur haustið stundum óþarflega snemma. Því er óhætt að segja að grænmetisræktun utandyra á Íslandi getur verið eins og að spila í lottóinu. Með því að bjóða upp á ræktunarrenninga væri hægt að gefa greininni hjálparhönd og vonandi smá stöðugleika,“ segir María.
Atvinnuskapandi verkefni
Ræktunarrenningarnir eru búnir til úr snoði, en það er ull sem ekki er nýtt á Íslandi eins og staðan er í dag. Því er verkefnið að loka þeirri hringrás og nýta þessa hliðarafurð sem í dag er seld óunnin úr landi. Einnig er verkefnið atvinnuskapandi, sérstaklega á landsbyggðinni, og styður það við fjölbreytt störf í landbúnaði.
Til mikils að vinna
Verkefni Kristínar og Maríu tengist nýsköpun á matvælasviði á tvennan hátt. Bæði er verið að nýta snoð, sem er hliðarafurð sauðfjárræktar og einnig er varan forræktunarlausn fyrir grænmetisbændur.
Verðmætasköpunin felst í atvinnusköpun og einnig að skapa meiri verðmæti fyrir grænmetisbændur með aukinni uppskeru og hífa upp verð á snoði til sauðfjárbænda. „Því miður á íslenskt grænmeti stundum undir högg að sækja vegna hærra verðs og sveiflna í uppskeru, miðað við erlent grænmeti. Því er til mikils að vinna að leita hagkvæmnilausna í íslenskri grænmetisræktun,“ segir María.
Fræ spíra í ull
Meðal tilrauna sem Snoðbreiðan hefur gert eða er að vinna í er að láta fræ spíra í ull og rækta útigrænmeti í ull. Einnig hefur ull verið lögð í nokkur brött og grýtt svæði til að kanna hvernig hægt sé að nýta ullina í landgræðslu. Einnig er búið að grafa niður ull, sem verður grafin upp einu sinni á ári næstu fimm árin til að meta hraða a niðurbroti hennar. Áætlað er að verkefninu Ræktunarlausnir með snoði ljúki haustið 2023.
