Fimmtán sauðfjárbú bætast við Loftslagsvænan landbúnað

Höfundur: smh

Fyrir skemmstu var nýr hópur sauðfjárbænda tekinn inn sem þátttakendur í verkefninu Loftslagsvænn landbúnaður, sem er samstarfsverkefni stjórnvalda, Ráðgjafarmiðstöðvar landbúnaðarins, Skógræktarinnar og Landgræðslunnar. Verkefnið er að hefja sitt annað ár, en fyrstu bændurnir byrjuðu árið 2020.

Verkefnið gengur út á að bændurnir geri aðgerðaráætlun fyrir búin um að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og auka kolefnisbindingu. Það er hluti af aðgerðaráætlun stjórnvalda í loftslagsmálum.

Bæirnir sem bætast við núna eru 15 talsins – og að sögn Berglindar Óskar Alfreðsdóttur verkefnisstjóra er verkefnið mjög öflugt stjórntæki í loftslagsmálum landbúnaðarins. „Þar sem það byggir á grasrótarnálgun þar sem hver bóndi gerir sína eigin aðgerðaáætlun. Aðgerðaáætlun búsins er verkfærakista og lykill þeirra að loftslagsvænum landbúnaði. Verkefnið miðar allt að því að efla og smám saman stækka verkfærakistuna, meðal annars með fræðslu sérfræðinga í loftslags- og umhverfismálum og jafningjafræðslu.“

Ýmsir möguleikar í boði

Þeir möguleikar sem eru skoðaðir til að draga úr losun eru bætt nýting tilbúinna áburðarefna og frekari nýting lífrænna áburðarefna, möguleikar á ræktun niturbindandi jurta, minni olíunotkun, verndun jarðvegs við jarðvinnslu, endurheimt votlendis og draga úr innyflagerjun búfjár.

Til aukinnar kolefnisbindingar eru skoðaðir möguleikar til uppgræðslu, endurheimt skóglendis (birkiskóga og víðikjarrs), skjólbeltaræktun og ræktun hagaskóga og ræktun timburskóga. Auk þess eru þátttakendur hvattir til þess að hugsa út fyrir rammann og koma með nýjar hugmyndir að loftslagsvænum aðgerðum.

„Loftslagsvænn landbúnaður hentar öllum búgreinum og búgerðum, það er stórum eða litlum búum og ólíkum staðháttum þar sem það tekur mið af þörfum og getu hvers þátttökubús. Verkefnið er samstarfsverkefni allra þeirra sem búa á viðkomandi búi, enda verða aðgerðirnar hluti af daglegum störfum.

Það er gaman að sjá að strax eftir fyrsta ár verkefnisins erum við farin að sjá góðan árangur af verkefninu. Ekki einungis í þeim fjölda aðgerða sem þátttakendur hafa sett sér, en á fyrsta ári verkefnisins voru sett 165 markmið, sem munu með beinum hætti skila sér í loftslagsvænni búum. Ekki má gleyma að þátt-takendur í verkefninu smita aðra í sínum samfélögum af áhuga á loftslagsmálum og miðla þekkingunni m.a. inn í sveitarstjórnirnar.

Mikill áhugi er á verkefninu og færri komust að en vildu,“ segir Berglind Ósk.

Að sögn Berglindar Óskar stendur til að taka inn nýjan hóp sauðfjárbænda í gæðastýringu inn í janúar á næsta ári. „Vonandi verður öðrum búgreinum boðin þátttaka sem fyrst, því verkefnið tekur á flestum möguleikum landbúnaðarins í loftslagsmálum,“ segir hún.

„Verkefnið er hugsað til fimm ára og eru bændurnir styrktir fjárhagslega til að standa straum af kostnaði. Einnig er gaman að segja frá því að þegar líður á verkefnið taka við aðgerða- og árangurstengdar greiðslur en Loftslagsvænn landbúnaður verður fyrsta loftslagsverkefnið á Íslandi þar sem árangurstengdar greiðslur verða hluti af verkefninu,“ segir Berglind að lokum.