Farvegur næringarefna inn í hringrásarhagkerfið
Von er á vegvísi um nýtingu á lífrænum efnum til áburðargjafar í landbúnaði og landgræðslu inn í samráðsgátt stjórnvalda.
Bann við urðun á niðurbrjótanlegum úrgangi tók gildi hér á landi 1. janúar síðastliðinn og því ljóst að finna þarf farvegi fyrir verðmæt næringarefnin í þessum úrgangi sem hafa verið urðuð en er nú skylt að safna sérstaklega.
Matvælaráðuneytið setti af stað vinnu á haustmánuðum um gerð vegvísisins til að vinna að betri nýtingu lífræns úrgangs sem til fellur í samfélaginu og fékk verkfræðistofan EFLA það hlutverk að halda utan um gerð hans.
Sama magn næringarefna í íslenskum úrgangi og innfluttum áburði
Matís gaf út skýrslu á síðasta vori um greiningu á magni lífrænna áburðarefna á Íslandi og tækifæri til aukinnar nýtingar. Þar kom fram að heildarmagn af köfnunarefni, fosfórs og kalí í lífrænum úrgangi á Íslandi væri metið til jafns við magnið af þessum næringarefnum sem væri flutt til landsins í formi innflutts áburðar.
Þar kemur enn fremur fram að langmest af næringarefnunum er að finna í búfjárúrgangi sem almennt er vel nýttur þó til séu undantekningar. Einnig að mikið magn næringarefna sé að finna í úrgangi frá eldisdýrum eins og í svína- og alifuglarækt og í úrgangi frá fiskeldi, en talið er líklegt að magnið þaðan fari hratt vaxandi á næstu misserum. Næringarefni í skólpi og seyru eru metin talsverð sem og í matarúrgangi en nýting þeirra efna sé mjög lítil.
Í skýrslunni er varað við því að draga þá ályktun að nóg sé til af næringarefnum á Íslandi þar sem stór hluti næringarefna í búfjáráburði komi úr innfluttum tilbúnum áburði og kjarnfóðri og einnig ríki óvissa um hversu stór hluti sláturúrgangs og dýrahræja sé nýtanlegur sökum heilbrigðissjónarmiða.
Nákvæm tímasetning liggur ekki fyrir
Samkvæmt upplýsingum úr matvælaráðuneytinu er vegvísinum ætlað að nýtast í vinnu við mótun stefnu og aðgerðaáætlana fyrir matvæli, landbúnað, landgræðslu, skógrækt, fiskeldi og sjávarútveg.
„EFLA hefur skilað til matvæla- ráðuneytisins drögum að vegvísinum og hefur hann verið til skoðunar í bæði matvælaráðuneytinu og umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu. Drög að vegvísinum verða kynnt í samráðsgátt stjórnvalda á næstunni en nákvæm tímasetning liggur ekki enn fyrir,“ segir í svari ráðuneytisins við fyrirspurn um framvindu vinnunnar. Vegvísirinn mun taka mið af loftslagsstefnu stjórnvalda og stefnu um hringrásarhagkerfið og er ætlað að varða veginn að settu markmiði um sjálfbæra nýtingu lífrænna efna til áburðar árið 2040 eða fyrr.
Til samráðs við gerð vegvísisins hefur EFLA stofnanir ráðuneytisins og hagaðila, til að mynda Matís, Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins, Landgræðsluna og MAST.
