Er plantað nóg?

Skógarbændur gegna mikilvægu hlutverki við landgræðslu og skógrækt. Þannig er skógrækt bænda ætlað að styðja við aukna kolefnisbindingu og hvetja til aukinnar verðmætasköpunar á efni úr íslenskum viði.

Með skógi má einnig skapa góð skilyrði fyrir beit húsdýra og auka gæði útivistar fólks allan ársins hring. Þá gegnir skógrækt og skjólbeltaræktun ekki síður því hlutverki að skapa betri ræktunarskilyrði svo sem fyrir kornog grænmetisræktun sem aftur styður við aukna sjálfbærni í matvælaframleiðslu landsins.

Skógarbændur sjá um tæplega helming þess sem gróðursett er af trjáplöntum árlega. Fróðlegt er að rýna í þróun gróðursetningar í heild á landinu undanfarin ár.

Eftir talsverða lægð í gróðursetningu trjáplantna 2010 til 2018, hófst viðsnúningur aftur árið 2019 með fjölgun gróðursettra trjáplantna. Þannig var plantað hátt í sjö milljónum trjáplantna árið 2023 en tölur um gróðursetningu trjáplantna liggja ekki enn þá fyrir árið 2024 í heild sinni en vísbendingar eru um að einhver samdráttur hafi verið í gróðursetningu trjáplantna miðað við árið á undan.

Með fjölgun gróðursettra plantna frá árinu 2019 mátti sérstaklega greina fjölgun í gróðursetningu á íslenskum tegundum.

Þegar horft er til tegunda gróðursettra trjáplantna er hlutfallsleg skipting á gróðursettum plöntum hjá skógarbændum talsvert frábrugðin hlutfallslegri skiptingu hjá Skógræktinni, Landgræðslunni, skógræktarfélögum og öðrum þeim sem stunda skógrækt. Þannig hafa skógarbændur lagt áherslu á að velja plöntutegundir sem eru frekar fallnar til viðarnytja og kolefnisbindingar og fellur birkið síður þar undir. Þetta er einna helst lerki, fura og greni. Skógarbændur hafa skuldbundið sig gagnvart stjórnvöldum til að sinna nýræktun skóga í víðum skilningi. Er þá einkum átt við timburnytjar og loftslagsaðgerðir sem áfram styðja við betri ræktunarskilyrði í landbúnaði. Það er því brýnt að viðeigandi stuðningur og fjármagn fylgi frá stjórnvöldum til að tryggja vöxt og viðhald skóga á lögbýlum til að sinna þessu mikilvæga hlutverki.