Endurunnið rúlluplast prófað við íslenskar aðstæður

Umhverfismál eru mörgum ofarlega í huga og hefur mikil hugarfarsbreyting átt sér stað síðustu ár. Mikilvægi endurvinnslu er orðin skýr og einstaklingar vilja vera umhverfisvænni og velja eftir því.

Plastnotkun bænda við heyskap er enn óhjákvæmileg en nú er komið í prófun heyrúlluplast úr 100% endurunnu plasti frá fyrirtækinu Folgos í Póllandi.
Helstu framleiðendur á rúlluplasti eru farnir að bjóða upp á plast þar sem endurunnu rúlluplasti er blandað saman við nýtt plast og eru jafnvel dæmi um prófun og þróun á 100% endurunnu rúlluplasti.

Tryggvi Þór Marinósson og Björgúlfur Bóasson nýttu sér heimsfaraldurinn í að stofna nýtt sprotafyrirtæki, Silfraberg. Silfraberg sérhæfir sig í ráðgjöf og sölu á umhverfisvænum umbúðalausnum. Þrátt fyrir stutta rekstrarsögu hefur Silfraberg náð góðum árangri að mati Tryggva. „Þetta er ungt fyrirtæki sem ég og mágur minn stofnuðum með það að leiðarljósi að aðstoða fyrirtæki í að minnka plastnotkun í starfsemi sinni. Annaðhvort með því að breyta efnisnotkun fyrirtækja úr plasti yfir í önnur efni eða þá hreinlega með því að besta ákveðna ferla t.d. plöstun á vörubrettum.“

Hann segir að árið 2021 hafi Silfraberg minnkað plastnotkun hjá viðskiptavinum sínum um 50,8 tonn og þar með minnkað kolefnisútblástur um 130 tonn.

Nú komið að bændum

Tryggvi er fæddur og alinn upp í sveit, í Hvítanesi í Skilmannahreppi, en foreldrar Tryggva og Jón Þór, bróðir hans, eru bændur þar í dag. Bændastörf standa Tryggva því nærri og þegar hann rakst á 100% endurunnið rúlluplast frá fyrirtækinu Folgos í Póllandi varð hann að flytja inn vöruna til prófunar.

„Jákvæð umhverfisleg áhrif af notkun á endurunnu plasti í stað þess sem framleitt er úr frumefnum er verulegur. Til að framleiða kíló af venjulegu rúlluplasti verða til 2,6 kg af kolefnisútblæstri en endurunnið plast lækkar kolefnisútblásturinn um allt að 79%. Þetta er því afar áhugaverð vara að mínu mati sem gæti komið íslenskum bændum í fremstu röð í heiminum hvað varðar lágmörkun kolefnisútblásturs vegna notkunar á plasti til heyverkunar,“ segir Tryggvi.

Nánast allt plast sem bændur nota í dag hér á landi er unnið úr frumefnum. Ef plastið stenst prófanir við íslenskar aðstæður og niðurstaðan yrði sú að plastið sé sambærilegt hefðbundnu heyrúlluplasti, yrði plastið góð viðbót við lausnir á því að gera íslenskan landbúnað umhverfisvænan.

Prófanir hjá Landbúnaðarháskólanum

Plastið frá Folgos er í notkun víða í Evrópu, t.d. í Póllandi, Noregi, Hollandi og Þýskalandi en ekki er enn komin reynsla á það hér á landi. Í sumar fer plastið í almenna prófun hér á landi og mun Landbúnaðarháskóli Íslands framkvæma ítarlegar gæðaprófanir.

„Mælingar þeirra munu sýna hvort munur sé á fóðurgæðum í því heyi sem pakkað er inn með 100% endurunna plastinu miðað við hey sem pakkað er inn í hefðbundið heyrúlluplast. Ef plastið reynist vel við íslenskar aðstæður í sumar þá munum við taka mikið stærra skref árið 2023 og flytja inn enn meira magn af plastinu,“ segir Tryggvi.

Plastið er nú þegar til sölu í Fóðurblöndunni og er ekki mikill
verðmunur á því og á öðru plasti.

Tryggvi flutti inn tiltölulega lítið magn af vörunni enda vill hann að reynsla fáist á plastið áður en verulegt magn verður flutt inn.

Nú þegar séu bændur farnir að kaupa plastið, en einungis fyrir nokkrar rúllur til að prófa með venjulegu plasti. Þannig vonast Tryggvi til að varan fái sem víðtækustu reynsluna. Tryggvi og Jón Þór, bróðir hans prófuðu plastið
á nokkrar rúllur síðasta sumar.

„Þetta er alveg eins og annað plast í notkun. Það fer í allar rúlluvélar og virkni plastsins er algjörlega sambærilegt öðru plasti sem framleitt er úr frumefnum. Þegar við prófuðum það á nokkrar rúllur í Hvítanesi gekk það gríðarlega vel, það t.d. slitnaði aldrei. Hver veit nema eftir nokkur ár munum við lifa í fullkomnum heimi þar sem bændur munu nota sama rúlluplastið ár eftir ár.“