Ávinningur af Matvælasjóði
Í úttekt Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri (RHA) kemur fram a Matvælasjóður hafi skapa ávinning fyrir íslenskan matvælageira.
Um 90 prósent styrkþega sögðu í könnun að meðgjöfin hafi verið grundvallarforsenda þess að verkefni þeirra næðu fram að ganga, en í úttektinni er tekið fram að sjóðurinn hafi reynst mikilvægur vettvangur fyrir verkefni sem annars hefðu átt erfitt með að fá fjármagn. Fjöldi nýrra vara, ferla og þjónustu hefur orðið til og hafa styrkirnir veitt þeim öryggi sem vilja ráðast í áhættusöm verkefni.
Á árunum 2020 til 2024 voru veittir alls 283 styrkir a heildarupphæð 2,7 milljar a króna. Eftirspurn eftir styrkjum úr Matvælasjóði er mikil, en á árunum 2020 til 2024 bárust 1.125 umsóknir, en aðeins 25 prósent þeirra hlutu framgang. Úttektin, sem gerð var fyrir atvinnuvegaráðuneytið, sýnir að meginmarkmið sjóðsins, sem eru nýsköpun, sjálfbærni, verðmætasköpun og samkeppnishæfni, hafi náðst.
Styrkirnir eru veittir í fjórum flokkum sem bera heitið Bára, Kelda, Afurð og Fjársjóður. Styrkjum úr Báru er ætla a hjálpa styrkþegum að koma hugmyndum yfir í verkefni. Kelda styrkir rannsóknaverkefni sem miða að því að skapa nýja þekkingu. Afurð styrkir verkefni sem komin eru af hugmyndastigi, komin með afurð en eru þó ekki tilbúin til markaðssetningar. Fjársjóður styrkir sókn á markað og markmiðið er að styrkurinn ýti undir eða komi af stað verkefnum sem styrkja markaðsinnviði og markaðssókn afurða tengdum íslenskri matvælaframleiðslu.
Í könnun sem send var á styrkþega var óskað eftir ábendingum um hvað mætti betur fara. Þar var meðal annars bent á að umsóknarferli væri óþarflega flókið og íþyngjandi fyrir smærri aðila. Þá nefndu sumir að erfitt væri að framkvæma styrkina innan þess tímaramma sem styrkirnir veittu. Enn aðrir töluðu um að krafa um mótframlag styrkþega setti pressu á lausafjárstöðu. Þá var nefnt að eftirfylgni og ráðgjöf mætti vera meiri.
