Átök milli bænda og lögreglu í Brussel

Til ryskinga kom milli bænda og óeirðalögreglu í Brussel fyrr í þessum mánuði þar sem bændur höfðu komið sér fyrir á dráttarvélum til að mótmæla lækkun á afurðaverði fyrir mjólk og kjöt.

Um fjögur þúsund bændur frá ýmsum löndum Evrópu komu saman í Brussel fyrr í þessum mánuði til að vekja athygli á og mótmæla sílækkandi afurðaverði á mjólk og kjöti.

Mótmælin voru haldin á sama tíma og landbúnaðarráðherra Evrópusambandsins sátu fund til að ræða stefnur í landbúnaðarmálum sambandsins.

Í mótmælaskyni lokuðu bændurnir meðal annars götu með dráttarvélum og heyböggum sem þeir kveiktu í. Sumir þeirra hentu eggjum og skvettu mjólk yfir lögregluna sem meinaði þeim aðgang að fundarbyggingu ráðherranna. Til átaka kom og beitti óeirðalögreglan háþrýstivatnsbyssum til að bægja bændunum frá.

Evrópa að drukkna í mjólk

Afurðaverð á mjólk til bænda í mörgum löndum Evrópusambandsins hefur lækkað um allt að 25% frá því á síðasta ári og er víða komið talsvert undir framleiðslukostnað. Auk þess sem verð á kjöti hefur farið lækkandi.

Meðal ástæðna fyrir lækkuninni er krafa verslunarinnar um lægra innkaupsverð, bann Rússa við innflutningi á matvælum frá löndum Evrópusambandsins og minni útflutningur á mjólk til Kína vegna aukinnar innanlandsframleiðslu þar. Þá hafa fjárfestar og stórfyrirtæki í vaxandi mæli verið að kaupa sig inn í landbúnaðinn. Hafa þau „dumpað“ verði til verslana þannig að venjulegir bændur á viðkomandi landsvæðum geta ekki keppt við þau. Neyðast þeir þá til að gefast upp og selja bú sín.

Mjólkurframleiðsla í Evrópu hefur aukist talsvert frá því að kvóti á framleiðsluna innan ESB var lagður af. Aukningin er reyndar svo mikil að því er haldið fram að Evrópa sé að drukkna í mjólk.

Langtímasamningar nauðsynlegir

Bændur á Bretlandseyjum hafa lengi sakað stórmarkaði um að lækka verð á mjólk til neytenda niður úr öllu valdi í verðstríði sín á milli. Til þess að geta haldið verðinu lágu til lengdar krefja markaðirnir bændurna um lægra verð og stundum svo lágt að það fer undir framleiðsluverð. Verðlækkanir af þessu tagi hafa leitt til gjaldþrota þúsunda mjólkurbænda í löndum Evrópusambandsins undanfarin ár.

Meðal hugmynda sem komið hafa fram til lausnar er að bændur og stórmarkaðir geri með sér langtímasamninga um afurðaverð til bænda og útsöluverð til neytenda. Bresk stjórnvöld hafa einnig uppi áform um að skylda upprunamerkingar á landbúnaðarvörur til þess að þeir neytendur sem það vilja geti valið innlendar vörur og þannig stutt innlenda framleiðslu.