Afturför til ólympískra veiða

Matvælaráðuneytið hefur birt í samráðsgátt stjórnvalda drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um stjórn fiskveiða við svæðaskiptingu strandveiða. Landssamband smábátaeigenda telur frumvarpið afturför og auka slysahættu.

Í frumvarpinu er lagt til að aflaheimildum til strandveiða verði skipt á fjögur landsvæði líkt og gert var áður en núverandi fyrirkomulag var sett á árið 2018.

Ætlunin er að skipting aflaheimilda fari eftir fjölda báta sem skráðir eru á hvert svæði. Þegar leyfilegum heildarafla hvers tímabils á viðkomandi svæði verður náð skal Fiskistofa stöðva veiðar á því svæði.

Neikvætt skref

Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, segir að í greinargerð sem fylgir frumvarpsdrögunum komi fram að landssambandið sé á móti breytingunum og einnig önnur minni samtök smábátaeigenda.

„Við teljum þetta almennt vera neikvætt skref aftur á bak til þess tíma þegar ólympískar veiðar voru stundaðar á landsvísu og skapi aukna slysahættu og hafi önnur neikvæð áhrif á aðstæður til strandveiða.

Fiskgengd á grunnslóð misjöfn milli ára

Í máli Arnar kemur fram að allt mæli með því að viðhalda því sem smábátaeigendur hefðu aðlagast og að líta verði til þess að veður og fiskgengd á grunnslóð sé afar misjöfn milli ára.

„Á síðustu tveimur árum hafi hvort tveggja verið með miklum ágætum og því með ólíkindum að ekki hafi verið tekið tillit til þess. Árið 2022 skilaði rúmum 11 þúsund tonnum af þorski sem leiddi til þess að ekki hafi verið heimilt að róa frá og með 25. júlí til loka ágúst. Stöðvun olli því að heildarþorskafli fiskveiðiársins varð 2.500 tonnum minni, hefði endað í 242.719 tonnum en ekki 240.219 tonnum.

Fiskveiðistjórnunarkerfi sem er svo niðurnjörvað að það heimili ekki svigrúm upp á 1% þegar 712 útgerðir smábáta eiga í hlut getur ekki talist besta fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi. Í ljósi þessa á matvælaráðherra að setja frumvapsdrögin niður í skúffu og leggja þess í stað til að Alþingi felli burt ákvæðið um að Fiskistofu sé skylt að stöðva strandveiðar þegar ákveðnum afla verði náð.

Það myndi tryggja 48 daga til strandveiða sem allir strand- veiðisjómenn kalla eftir og yrði til að auka sátt þjóðarinnar til stjórnkerfis fiskveiða.“

Í frumvarpinu eru svæðin ekki skilgreind þar sem ákvæði er um að ráðherra skuli með reglugerð kveða nánar um skiptingu landsvæða og aflaheimilda á tímabil og landsvæði. Umsagnarfrestur er til og með 15. febrúar 2023.