Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 mánaða.
Engin þörf á að hækka vexti
Mynd / Bbl
Lesendabásinn 5. nóvember 2021

Engin þörf á að hækka vexti

Höfundur: Ásthildur Lóa Þórsdóttir

Nú sem oftar sýna vaxtaákvarðanir bankanna hvernig heimilin eru gjörsamlega varnarlaus og berskjölduð gagnvart lánastofn­unum.

Eftir að hafa verið í sögulegu lágmarki í ársbyrjun hafa meginvextir Seðlabanka Íslands verið hækkaðir þrisvar, um 0,25 prósentustig í hvert skipti. Flestir lánveitendur hafa fylgt þeim hækkunum dyggilega eftir með sambærilegum hækkunum á vöxtum húsnæðislána og þannig lagt auknar fjárhagslegar byrðar á stærstan hluta íslenskra heimila.

Þessar vaxtahækkanir eru ekkert lögmál og engin þörf á þeim

Það sem af er ári hafa bankarnir skilað vænum hagnaði eða á hálfu ári meira en árshagnaði þeirra hvert undanfarinna þriggja ára þrátt fyrir þrengingar vegna heimsfaraldurs. Á næstu dögum birta þeir afkomutölur þriðja ársfjórðungs sem hefur verið boðað að verði enn betri.

Með svo góða afkomu sem raun ber vitni geta bankarnir ekki með nokkru móti haldið því fram að nein þörf sé á því að hækka vexti húsnæðislána. Nægur er hagnaðurinn fyrir og engin þörf á að sækja hærri vaxtatekjur úr vösum neytenda.

Bankarnir skulda heimilunum vaxtalækkanir

Hagsmunasamtök heimilanna sendu í vikunni frá sér áskorun til stjórnenda og eigenda bankanna að láta neytendur njóta góðs af velgengninni og sýna samfélagslega ábyrgð í verki með því að halda aftur af frekari vaxtahækkunum á húsnæðislánum.

Samtökin minntu jafnframt á þá staðreynd að bankarnir skulda heimilum landsins enn þá töluverðar vaxtalækkanir. Á tímabili munaði 230% á því sem vextir bankanna voru og því sem þeir hefðu átt að vera ef vaxtalækkanir Seðlabankans skiluðu sér jafn vel til neytenda og hækkanir.

Heimilin eiga þessar vaxta­lækkanir inni hjá lánastofnunum og þeim ber að gera upp skuld sína við þau og endurgreiða oftekið fé. Það minnsta sem þeir gætu gert væri að hækka ekki vexti og draga nýlegar hækkanir þeirra til baka.

Ríkisstjórnin beiti eigendavaldi sínu

Heimilin eru ekki veiðilendur bankanna til að auka nú þegar stjarn­fræðilegan hagnað þeirra. Vissulega hefur verðbólga aukist en bankarnir eru augljóslega ekki á flæðiskeri staddir og þurfa ekkert á því að halda að hækka álögur á heimili landsins sem mörg hver berjast nú þegar í bökkum.

Gæta þarf að og verja réttar­stöðu neytenda gagnvart þessu ofurvaldi.

Tveir af þremur bönkum eru í meirihlutaeigu ríkisins.

Nú þarf ríkisstjórnin að beita eigendavaldi sínu og grípa inn í þessa oftöku af varnarlausum heimilum landsins sem er algjörlega ónauðsynleg, ekki síst með hliðsjón af gríðarlegum hagnaði bankanna.

Heimilin eru ekki fóður fyrir bankana!


Ásthildur Lóa Þórsdóttir
3. þingmaður Suðurkjördæmis fyrir Flokk fólksins og formaður Hagsmunasamtaka heimilanna

Eldisleyfin: Eign eða leiga?
Lesendabásinn 12. ágúst 2022

Eldisleyfin: Eign eða leiga?

Í grein blaðamanns Bændablaðsins frá 4. nóvember 2021 er fjallað um fjárfest...

Starfsemi RML – Annar hluti
Lesendabásinn 11. ágúst 2022

Starfsemi RML – Annar hluti

Í síðasta Bændablaði fjallaði ég almennt um rekstur RML, en starfsemin er gri...

Af grundvallaratriðum
Lesendabásinn 20. júlí 2022

Af grundvallaratriðum

Í 12. tbl. Bændablaðsins ritaði Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra grein ...

Villigötur í umræðu um loftslagsmál
Lesendabásinn 19. júlí 2022

Villigötur í umræðu um loftslagsmál

Í Bændablaðinu 23. júní s.l. er birt grein eftir Árna Bragasonar landgræðslu...

Vatnsskortur í Íslandi
Lesendabásinn 18. júlí 2022

Vatnsskortur í Íslandi

Það kemur kannski einhverjum á óvart að það búa ekki allir á Íslandi við no...

Starfsemi RML
Lesendabásinn 18. júlí 2022

Starfsemi RML

Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins hefur það meginhlutverk að vera ráðgjafarfyr...

Hollur er heimafenginn hafragrautur
Lesendabásinn 15. júlí 2022

Hollur er heimafenginn hafragrautur

Hafrar (Avena sativa), einnig nefnd akurhafri, voru mikið ræktaðir í heiminum s...

Landeldi laxfiska
Lesendabásinn 14. júlí 2022

Landeldi laxfiska

Nú stendur yfir undirbúningur hérlendis undir stóraukna framleiðslu á laxi ...