Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Varað við veikingu Hólastaðar og Háskólans
Fréttir 16. mars 2026

Varað við veikingu Hólastaðar og Háskólans

Íbúar og velunnarar Hóla í Hjaltadal og Háskólans á Hólum lýstu áhyggjum sínum a...

Ávinningur af Matvælasjóði
Fréttir 16. mars 2026

Ávinningur af Matvælasjóði

Í úttekt Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri (RHA) kemur fram a Matvælasjóð...

Ólafur Þórisson í formannsframboð
Fréttir 16. mars 2026

Ólafur Þórisson í formannsframboð

Nautgripabændur velja nýjan formann
Fréttir 16. mars 2026

Nautgripabændur velja nýjan formann

Rafn Bergsson, formaður deildar nautgripabænda hjá Bænda- samtökum Íslands, býðu...

Áætlaður 18% samdráttur í losun frá áburði
Fréttir 16. mars 2026

Áætlaður 18% samdráttur í losun frá áburði

Loftslags- og orkusjóður úthlutaði 80 milljónum króna til 42 verkefna sem fela í...

Hærra afurðaverð í útiræktun – meiri kostnaður í ylrækt
Fréttir 16. mars 2026

Hærra afurðaverð í útiræktun – meiri kostnaður í ylrækt

Rekstrarafkoma garðyrkjubænda versnaði nokkuð á árinu 2024. Þetta kemur fram í n...

Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra
Fréttir 16. mars 2026

Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra

Halldór Runólfsson, fyrrverandi yfirdýralæknir, varar eindregið við því að Íslan...

Axel vill halda formennsku áfram
Fréttir 16. mars 2026

Axel vill halda formennsku áfram

Axel Sæland gefur kost á sér til áframhaldandi formennsku í garðyrkjudeild Bænda...