Athugið útblástur.
Athugið útblástur.
Öryggi, heilsa og umhverfi 29. janúar

Nokkrar ábendingar sem gætu gagnast vel

Höfundur: Hjörtur L. Jónsson - liklegur@internet.is
Nánast allir dísilbílar sem hafa komið á göturnar hér síðustu 10–15 árin eru með í útblásturskerfinu hljóðkút sem nefnist hvarfakútur. Í öllum bílunum er einnig s súrefnisskynjari. Þessi hluti útblásturs­kerfisins er einhver sá dýrasti sem seldur er í flesta bíla.
 
Inni í hvarfakútnum eru nemar sem eiga m.a. að skynja óbrunnar sótagnir sem koma frá vélinni. Frá þessum skynjurum koma oft boð upp í mælaborðið um að eitthvað sé að, ýmist gul eða rauð ljós sem á stendur STOPP. Í flestum tilfellum þarf ekki að hafa miklar áhyggjur af þessum ljósum, en samt vill maður þau í burt. Ástæðan fyrir að þessi ljós kvikna er oftast sú að bílnum er ekið of stutt og lítið í einu mörgum sinnum eða að vélin gengur of mikið í hægagangi.
 
Miðað við hitastig hér á landi er þessi mengunarbúnaður sjaldnast að virka á Íslandi þar sem til að mengunarbúnaður virki eins og hann á að gera þarf hitastig að vera nálægt 15 gráðum. Mín persónulega skoðun er að þetta virkar einfaldlega ekki á Íslandi nema örfáa daga á ári. Sem sagt gagnslaus búnaður og ekki neinum til gagns og skapar bara aukakostnað fyrir bíleigendur.
 
Ef vél hitnar oft lítið og ekið er stutt fyllist pústið af óhreinindum
 
Til að losna við þessa sótmyndun þarf ýmist að fara á verkstæði (stundum með töluverðum kostnaði) og láta verkstæðismanninn stilla vélina með tölvu þannig að vélin brenni úr pústinu sótinu. Mikið af nýjustu bílunum er með búnað sem fer sjálfkrafa í gang þegar bíllinn skynjar að komið sé sót í hvarfakútinn, en í mörgum bílum virkar þessi búnaður ekki fyrr en bíllinn er orðin fullheitur (kominn í fullan vinnsluhita með vélina). Þetta er mjög algengt með bíla yfir vetrarmánuðina sem eru mjög sjaldan keyrðir það lengi að vélin nái vinnsluhita. Fyrir þá sem keyra daglega um 15 km eða lengur í senn er óalgengara að útblásturskerfi sóti sig að innan, en bílar sem eru keyrðir 5 km eða styttra í senn yfir köldustu mánuðina er þetta vandamál.
 
Bilun í eldsneytisinnsprautun.
 
Að leysa vandamálið er tiltölulega auðvelt
 
Hægt er að kaupa hjá nokkrum efni til að setja út í eldsneytið vökva sem settur er út í eldsneytið sem eykur brunann frá vélinni og losar um sótið sem safnast í útblásturskerfinu. Sjálfur hef ég ágætis reynslu af efni frá Liqui Moly sem Stilling selur.
 
Efni frá Liqui Moly sem eykur brunann frá vélinni og losar um sótið sem safnast í útblásturskerfinu.
 
Eftir að efnið hefur verið sett á eldsneytistankinn þarf vélin að hitna, því næst er farið í bíltúr og vélin látin snúast í þeim bíltúr mikið í um 20 mín. Ágætt er að miða við að snúningur vélarinnar sé 3x4 sinnum sá snúningur sem bílvélin snýst í hægagangi. Bíllinn sem ég hef nokkrum sinnum gert þessa aðgerð á snýst í hægagangi um 750 snúninga og er ég því í bíltúrnum á snúning sem er yfir 3000 snúningar á mínútu. Nánast undantekningalaust hverfa bæði gul og rauð ljós úr mælaborðinu eftir þessa aðgerð. Ef það gerist ekki þá er vissara að fara með bílinn á verkstæði og láta tölvu lesa hvort eitthvað annað sé að.
 
Forvarnir sem gagnast vel
 
Til að koma í veg fyrir sótmyndun þá er hægt að setja svona efni reglulega á bíla og þá sérstaklega þegar á að keyra eitthvað langt eða langkeyrslu. Þá setur maður efnið á og keyrir bílinn þegar hann er orðinn heitur á aðeins hærri snúning með vélina. Þarna á ég ekki við að halda bílnum í botni í efsta gír, heldur nota gírana, vera í lægri gír og láta vélina snúast létt og halda sig á löglegum hraða. Eflaust finnst sumum eins og að maður sé að ofsnúa vélinni, en þetta er í lagi svo framarlega að viðhald á vél sé rétt, þ.e.a.s. olíuskipti  rétt og olíumagn rétt.
Má beita skepnum í vegkanta? NEI, ÞAÐ ER EKKI LEYFILEGT!
Öryggi, heilsa og umhverfi 16. september

Má beita skepnum í vegkanta? NEI, ÞAÐ ER EKKI LEYFILEGT!

Í sumar var undirritaður í hóp með tíu öðrum í skemmtiferð á mótorhjóli um sveit...

Áhættumat erfðablöndunar útskýrt
Öryggi, heilsa og umhverfi 16. september

Áhættumat erfðablöndunar útskýrt

Valdimar Ingi Gunnarsson birti grein um Áhættumat erfðablönd­unar í Bændablaðinu...

Ekki gleyma okkur í gleðinni
Öryggi, heilsa og umhverfi 6. ágúst

Ekki gleyma okkur í gleðinni

Komið hefur fram í þessum pistlum að ég er duglegur að ferðast innanlands. Fyrir...

Ég fer í fríið ...
Öryggi, heilsa og umhverfi 10. júlí

Ég fer í fríið ...

Einkunnarorð hjá mörgum er að ferðast innanlands í sumar enda landið fallegt og ...

Horfur á að ferðasumarsins 2020 verði minnst sem „COVID-sumars“
Öryggi, heilsa og umhverfi 23. júní

Horfur á að ferðasumarsins 2020 verði minnst sem „COVID-sumars“

Flestir Íslendingar stefna á að ferðast innanlands í sumar, enda býður landið up...

Börn á sveitabæjum slasa sig of oft
Öryggi, heilsa og umhverfi 16. júní

Börn á sveitabæjum slasa sig of oft

Af og til berast af því fregnir að börn undir 18 ára aldri slasa sig á sveitabýl...

Umferðin, holóttu vegirnir og hætturnar
Öryggi, heilsa og umhverfi 2. júní

Umferðin, holóttu vegirnir og hætturnar

Nú er að koma betur í ljós þær miklu skemmdir á vegakerfinu eftir síðasta vetur ...

Flestir bölva COVID-19, en það er líka ljós í myrkrinu
Öryggi, heilsa og umhverfi 5. maí

Flestir bölva COVID-19, en það er líka ljós í myrkrinu

Síðustu tveir pistlar hér í forvarnarskrifunum hafa verið um COVID-19, faraldur ...