Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu- eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.
Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu- eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.
Mynd / Aðsend
Á faglegum nótum 18. ágúst 2022

Myndbandsgreining finnur tækifærin í fjósinu

Höfundur: Snorri Sigurðsson

Undanfarin ár hefur það færst í aukana að ráðgjafar víða um heim stilla upp upptökuvélum í fjósum og fara svo yfir upptökurnar til þess að finna leiðir til að auka afköst búanna.

Þetta skýrist af því að með því að greina það hvernig kýr hegða sér, þegar þær eru einar í fjósinu, þá má oft finna ýmis vandamál sem oft fara framhjá þeim sem í fjósunum starfa.

Hægt að ráða í hvað betur má fara 

Það eru fyrst og fremst upplýsingar um tímanotkun kúnna yfir daginn sem hér skipta máli.

Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu­ eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.

Eftir að sú heildarmynd fæst er hægt að ráða í það hvað megi betur fara. Þá eru svona myndbandsgögn einnig mikilvæg með tilliti til bústjórnarinnar og því hvernig vinnulagi í fjósinu er háttað. Þannig geta niðurstöður slíkrar greiningar bent til þess að einhverjir vinnuþættir eru ekki gerðir eins og best verður á kosið svo dæmi sé tekið.

Tengsl milli legutíma og afurðasemi

Tímanotkun kúa yfir daginn má skipta í nokkra aðskilda ferla. Fyrst og fremst er það legutíminn, sem ætti að vera minnst 11 klst. og helst 12­14 klst. eða jafnvel lengri.

Erlendar rannsóknir sýna að tengsl eru á milli legutíma og afurðasemi og hver viðbótar klukkutími í legu getur skilað allt að 1,5 kg mjólkur aukalega á degi hverjum. Þetta á vel að merkja við um erlend kúakyn.

Þá þurfa kýr vissulega að standa eitthvað í legubásunum en ef kýrnar standa lengi, t.d. bara með framfæturna uppi í legubásnum eða margar í einu sem standa, þá bendir það klárlega til þess að nærumhverfið sé ekki gott, þ.e. innréttingin eða legusvæðið sjálft.

Miða ætti við að að hámarki 10% kúnna standi í einu í legubásunum.

Tími sem kýr verja við át ætti að vera 3­5 klst. á sólarhring, skipt í 9­14 áttímabil og tíminn sem kýr verja við að drekka ætti ekki að vera meiri en 30 mínútur á sólarhring.

Sé misbrestur á þessu gæti verið kostur að skipta hópnum upp, ef það er á annað borð hægt, í yngri kýr og eldri.

Skýr virðingarröð

Ótal rannsóknir sýna að með slíkri uppskiptingu má draga stórlega úr samkeppninni á milli kúnna.

En eins og kunnugt er þá eru kýr með mjög skýra virðingarröð sín á milli og langoftast eru það yngstu kýrnar sem eru lægst settar og fá þar með síður aðgengi að fóðrinu og/eða leggja síður í að éta séu þeim hærra settar kýr við fóðurganginn.

Skylt efni: vélar og tæki

Kynbótasýningar 2026 og val kynbótahrossa á Landsmót
Fréttir 15. apríl 2026

Kynbótasýningar 2026 og val kynbótahrossa á Landsmót

Nú er búið að stilla upp áætlun fyrir kynbótasýningar árið 2026 og er hún komin ...

Aðalhöfundur skýrslu um tæknilausnir á sviði loftslagsmála
Fréttir 15. apríl 2026

Aðalhöfundur skýrslu um tæknilausnir á sviði loftslagsmála

Nýlega var Sandra Ósk Snæbjörnsdóttir, sérfræðingur í umhverfis-, orku- og lofts...

Páskasúkkulaðibollinn
Fréttir 15. apríl 2026

Páskasúkkulaðibollinn

Mikið úrval er af súkkulaði í búðum og vefverslunum. Á páskum er hefð fyrir mik...

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands
Fréttir 9. apríl 2026

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands

Loðdýrabændur munu áfram starfa í sérstakri búgreinadeild, þó einungis eitt bú s...

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu
Fréttir 9. apríl 2026

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu

Deildarfundur garðyrkjudeildar Bændasamtaka Íslands var haldinn á Búnaðarþingi í...

Hrönn nýr formaður skógarbænda
Fréttir 9. apríl 2026

Hrönn nýr formaður skógarbænda

Stjórnar og formannsskipti voru gerð í deild skógarbænda. Hrönn Guðmundsdóttir e...

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits
Fréttir 9. apríl 2026

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits

Deild alifuglabænda í Bændasamtökum Íslands sendi frá sér ályktun þar sem því va...

Nýr formaður hrossabænda
Fréttir 9. apríl 2026

Nýr formaður hrossabænda

Skeggrætt var á fundi hrossabænda á deildarfundi þeirra á Búnaðarþingi í lok mar...