Kol eru enn undirstaðan í raforkuframleiðslu heimsins

Brennsla kola til að knýja raforkuver er gríðarleg í heim­inum og virðist lítið lát vera á þrátt fyrir fallegt hjal á alþjóða­ráðstefnum sem helst virðist stefnt að því að koma inn sam­visku­biti hjá almenningi. Stórframleið­endur raforku halda samt ótrauð­ir áfram að nota kol. Á síðasta ári var kolefnisútblástur vegna raforkuframleiðslu í heim­inum meiri en þegar Parísar­sam­komulagið var undirritað 2015.

Á árinu 2020 var 61% af raforkuframleiðslu heimsins búin til með jarðefnaeldsneyti og þá aðallega kolum. Raforkueftirspurn dróst lítillega saman í heiminum á árinu 2020, eða um 0,1% samkvæmt tölum EMBER. Það var í fyrsta sinn síðan 2009 að samdráttur var mælanlegur í raforkunotkun. Það stóð þó ekki lengi Því í desember 2020 var eftirspurnin orðin meiri en í desember 2019. Á Indlandi hafði eftirspurnin þá aukist um 5%, um 2% í Evrópusambandsríkjunum, um 3% í Japan, um 2% í Suður-Kóreu, um 3% í Tyrklandi og um 2% í Bandaríkjunum (BNA).

Aukin eftirspurn eftir raforku í Kína á árinu 2020 leiddi til 2% aukningar á framleiðslu raforku með kolum þar í landi. Þannig var raforkueftirspurnin í Kína um 33% meiri á árinu 2020 en á árinu 2015. Aukningin nam meiru en öll eftirspurnin á Indlandi á árinu 2020. Kína ber nú ábyrgð á 53% af allri raforku sem framleidd er með kolum á heimsvísu, en það hlutfall var 44% árið 2015.

Kínverjar taka á sig skömmina fyrir aðrar þjóðir

Þessi raforkuframleiðsla með kolum í Kína er þó langt í frá til að þóknast eingöngu aukinni eftirspurn Kínverja sjálfra. Mjög drjúgan skerf af þessari auknu eftirspurn má rekja til iðnaðarframleiðslu fyrir aðra jarðarbúa. Þannig geta aðrar þjóðir sagst minnka sinn útblástur á CO2 með því að láta Kínverja framleiða fyrir sig hluti eins og sólorkuspegla, bílarafhlöður, rafmagnbíla, vind­myllur, farsíma, sjónvörp og margvísleg önnur raftæki. Einnig skip, strætisvagna og flugvélar. Svo benda kaupendur þessara tækja víða um heim, þar á meðal á Íslandi, yfirlætisfullir á Kínverja sem stærsta sökudólginn í kolefnislosun.

Sautján ríki með yfir 2000 kolaorkuver

Á yfirstandandi ári eru 1.082 kola­orkuver í rekstri í Kína samkvæmt nýjustu tölum Statista yfir orku og umhverfi og kolaorku í 17 löndum. Þá eru 281 kolaorkuver á Indlandi og 252 í Bandaríkjunum. Síðan kemur Japan með 87 kolaorkuver, Rússland með 85, Indónesía með 77, Þýskaland er í sjöunda sæti með 74 og Pólland í því áttunda með 50. Þar á eftir kemur Tyrkland með 32 kolaorkuver, Tékkland með 29, Víetnam með 25 og Filippseyjar með 23. Suður-Kórea er svo með 22 kolaorkuver, Kasakstan er með 21, Úkraína er með 21, Taívan er með 20 og Ástralía er í sautjánda sæti með 19 kolaorkuver.

Aukin raforkuframleiðsla með hreinni orku heldur ekki í við eftirspurn

Þrátt fyrir mikla kolanotkun við raforkuframleiðslu eru farin að sjást teikn á lofti um einhvern viðsnúning, allavega í sumum ríkjum. Þannig dróst kolanotkun við raforkuframleiðslu saman um 4% á árinu 2020, eða um 346 Terawattstundir. Það stafar að vísu að einhverju leyti af samdrætti í iðnaði. Jákvæði þátturinn er að raforkuframleiðsla á heimsvísu með sólar- og vindorku jókst á sama tíma um 314 Terawattstundir, eða um meira en nemur heildarframleiðslu Breta á raforku. Þetta er samt langt frá samþykktum alþjóðlegum markmiðum um orkuskipti.