Markaðstorg garðyrkjunnar.
Markaðstorg garðyrkjunnar.
Mynd / Edda Kristín Sigurjónsdóttir
Fréttir 20. apríl 2026

Bjart yfir í Garðyrkjuskólanum

Höfundur: Edda Kristín Sigurjónsdóttir

– Sumardagurinn fyrsti haldinn hátíðlegur

Árleg hátíðahöld í tilefni af komu sumars fara fram í Garðyrkjuskólanum, FSu á Reykjum á sumardaginn fyrsta, 23. apríl.

Garðyrkjuverðlaun ársins og Umhverfisverðlaun Hveragerðisbæjar verða venju samkvæmt veitt á þessum degi sem haldinn er hátíðlegur í skólanum ár hvert. Ávallt er margt um manninn og hægt að kynna sér starfsemi skólans, hitta nemendur og kennara, versla á Markaðstorgi garðyrkjunnar og valsa um bananaplantekruna.

Hnúðkál á markaðstorginu

Svæðið er býsna stórt og nóg að skoða bæði innandyra og utan. Í björtum garðskálanum þar sem staðið hafa yfir endurbætur á undanförnum árum fer fram dagskrá þar sem Garðyrkjuverðlaun ársins og Umhverfisverðlaun Hveragerðisbæjar eru veitt og í kennslustofum verður hægt að kynna sér námið auk þess sem ýmis fyrirtæki og félög tengd garðyrkjunni kynna starfsemi sína. Markaðstorg garðyrkjunnar verður sneisafullt af grænmeti, blómum og jarðarberjaplöntunum sívinsælu sem hægt er að versla og rjúkandi vöfflur munu flæða úr kaffisölunni í matsalnum.

Sem hluta af náminu rækta nemendur skólans grænmeti sem selt er á Markaðstorginu, svo sem grænkál og hnúðkál og nemendur í blómaskreytingum hnýta gjarnan blómakransa á kolla lítilla gesta. Örlátir og velviljaðir grænmetis- og blómabændur leggja til vörur á markaðinn og bera góðum tengslum skólans og atvinnulífsins gott vitni. Ágóðinn af sölunni rennur til námsferðar sem reglulega er farin til að skoða ýmiss konar garðyrkjustarfsemi erlendis. Dagurinn er ávallt hátíðlegur og sveipaður mikilli gleði og bjartsýni enda næg ástæða til í faggrein sem öll tækifæri hefur til að vaxa og þróast á komandi árum. 

Gestir gæða sér á vöfflum á sumardaginn fyrsta 2024. Mynd / eks

Æfingaskógur og ketilkaffi

Á útisvæðum er í mörg horn að líta. Fyrir ofan skólahúsið er skógur sem er æfingasvæði nemenda og þar er hægt að finna ýmsar mis vel heppnaðar æfingar nemenda sem finnast vonandi hvergi annars staðar, þeir fara enda vel þjálfaðir út úr skólanum. Úti má finna fleiri æfingar nemenda svo sem hleðslur úr torfi og grjóti en einnig sólarúr, rjúkandi ketilkaffi og þar að auki fagra fjallasýn. Í tilraunahúsinu, gróðurhúsi sem reist var fyrir allmörgum árum eru ræktaðar paprikur, tómatar og gúrkur auk þess sem nemendur sinna ýmsum tilraunaverkefnum og lokaverkefnum sínum.

Í verknámshúsinu andspænis tilraunahúsinu er plöntusafn og aðstaða til verklegrar kennslu í skrúðgarðyrkju svo sem hellulögn og gerð tjarna. Á undanförnum árum hafa önnur gróðurhús verið rifin sökum slæms ástands en skólinn býður þess nú að ný verknámsaðstaða verði byggð á reitnum og verður spennandi að fylgjast með því enda tækifæri til þróunar námsins í nýju húsnæði mörg og þörfin ekki minni fyrir fjölbreytilega lokkandi kosti í verknámi á Íslandi.

Bananaplöntur í bananahúsinu í Garðyrkjuskólanum. Mynd / eks

Bananahúsið og gróðurhúsin

Kostur gefst á að skoða ævintýraveröld hins margfræga bananahúss sem reist var árið 1951 utan um bananaplöntur sem hýstar höfðu verið í skólanum um árabil. Þetta hitabeltisgróðurhús varð táknmynd bjartsýni og nýrra tíma í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar. Fjármagn og mikil athygli fylgdu byggingu hússins á sínum tíma og þar voru hýstar veislur fyrir fyrirmenni og haldnir fínerís viðburðir. Bananaræktun var hugsuð sem hentug aukabúgrein garðyrkjubænda um land allt og voru þeir nokkrir sem stunduðu hana. Nokkrar tegundir bananaplantna lifa enn góðu lífi í bananahúsinu, ásamt ýmsum hitabeltisplöntum svo sem kaffiplöntum, granateplatré, kakótrjám, fíkju- og beiskjuappelsínutrjám, ýmsum litríkum blómplöntum og forvitnilegum kaktusum.

Veisla til heiðurs Churchill

Til gamans má geta að svo bar við eitt sinn að stórveisla var haldin til heiðurs Winstons Churchill, sem tvívegis var forsætisráðherra Bretlands í og eftir seinni heimsstyrjöldina. Hann varð áttræður árið 1954 og bandalagsþjóðum Breta úr stríðinu var boðið að senda hráefni til veislunnar, eitthvað einkennandi frá sínu landi. Við ímyndum okkur að veislan hafi farið fram í stórbrotnum gylltum sal einhvers staðar í Lundúnum. Skemmst er frá því að segja að sagan segir að Íslendingar hafi sent banana til veislunnar, en ekki lambakjöt eða fisk sem hefði verið augljósari kostur. Sannkölluð bjartsýni þar á ferð sem ef til vill endurspeglar sjálfsmynd stórhuga þjóðar á norðurhveli.

Garðyrkjuskóli Ríkisins var stofnaður árið 1939 á Reykjum í Ölfusi og hefur verið starfræktur þar síðan. Hann starfar nú undir hatti Fjölbrautaskóla Suðurlands. Þar fer fram blómlegt nám í garðyrkju og geta nemendur sérhæft sig í lífrænni ræktun, ylrækt, ræktun garð- og skógarplantna, umhirðu og nýtingu skóga, skrúðgarðyrkju og blómaskreytingum. Ástríðuna vantar ekki á Reykjum og sérhvert ár á sumardaginn fyrsta er gestum boðið að koma og eiga eftirminnilegan dag og kynna sér tækifærin sem felast í garðyrkjunámi.

Ísteka fær skilyrt starfsleyfi fyrir blóðtöku á hryssum
Fréttir 13. maí 2026

Ísteka fær skilyrt starfsleyfi fyrir blóðtöku á hryssum

Matvælastofnun hefur veitt lyfja- og líftæknifyrirtækinu Ísteka ehf. skilyrt sta...

Bragðarefur í Grasagarði Reykjavíkur
Fréttir 13. maí 2026

Bragðarefur í Grasagarði Reykjavíkur

Mánudaginn 18. maí verður fræðsluganga um Grasagarð Reykjavíkur í tilefni af alþ...

Landris og kvikusöfnun undir Svartsengi
Fréttir 13. maí 2026

Landris og kvikusöfnun undir Svartsengi

Tæplega 26 milljónir rúmmetra af kviku hafa safnast saman undir Svartsengi og kv...

100 ára afmæli fagnað með hátíðardagskrá
Fréttir 13. maí 2026

100 ára afmæli fagnað með hátíðardagskrá

Reykholt í Biskupstungum er einn af byggðakjörnum Bláskógabyggðar en þar búa um ...

Skáldaþing á Egilstöðum og Seyðisfirði
Fréttir 13. maí 2026

Skáldaþing á Egilstöðum og Seyðisfirði

Ljóð munu flæða um götur, sundlaugar, veggi og verslanir á Egilstöðum og Seyðisf...

Fundað um líffræðilega fjölbreytni
Fréttir 12. maí 2026

Fundað um líffræðilega fjölbreytni

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra fundaði með Astri...

Æðarbændur kynna fullunnar vörur
Fréttir 12. maí 2026

Æðarbændur kynna fullunnar vörur

Vöruhönnuðir þróa nú fullunnar vörur úr eigin dúni og kynna nýtt vörumerki á Hön...

Ísland segir sig frá Orkusáttmálanum
Fréttir 12. maí 2026

Ísland segir sig frá Orkusáttmálanum

Tilkynnt hefur verið um úrsögn Íslands frá Orkusáttmálanum (ECT). Úrsögnin teku...