Fréttir 13. ágúst 2018

Reglur um heyinnflutning til Noregs frá Íslandi rýmkaðar

Tjörvi Bjarnason

Norska matvælastofnunin, Mattilsynet, hefur endurskoðað reglur um innflutning á heyi og hálmi til Noregs frá Íslandi. Í stað þess að banna innflutning frá ákveðnum svæðum á Íslandi verður farið eftir því hvort einstaka bæir hafa verið lausir við riðu- og garnaveiki síðustu tíu ár. Þetta einfaldar innflutning á heyi til Noregs og gefur fleiri íslenskum bændum, sem áður voru skilgreindir á bannsvæðum, tækifæri til útflutnings.

Sömu reglur og á evrópska efnahagssvæðinu

Eftir endurskoðun Mattilsynet er hey frá Íslandi meðhöndlað við innflutning líkt og frá öðrum löndum innan Evrópska efnahagssvæðisins. Áður var talað um að innflutningur frá Íslandi væri frá „þriðja landi“ líkt og Kanada eða Bandaríkin. Því hefur nú verið breytt. Áhætta sem fylgir innflutningi frá Íslandi er flokkuð sem lág eða miðlungs frá öllu landinu svo framarlega sem heyið sé frá bæjum þar sem ekki hefur orðið vart við riðu- eða garnaveikismit síðustu 10 árin. Áhættan minnkar ef um er að ræða bæi þar sem búfjáráburður hefur ekki verið notaður síðustu tvö árin.

Þar sem Ísland flokkast nú ekki lengur sem þriðja land þarf hey ekki að fara í gegnum eftirlit dýralækna í Noregi og innflytjandi þarf ekki að greiða eftirlitsgjöld né skrá innflutninginn í eftirlitskerfið TRACES. Ekki er heldur krafist heilbrigðisvottorðs frá Íslandi og þar með er ekki þörf á aðkomu Mast þegar til útflutnings kemur.

Þarf ekki heilbrigðisvottorð

Í tilkynningu frá Matvælastofnun kemur fram að heilbrigðisvottorð sem Matvælastofnun hefði annars gefið út þurfa ekki fylgja sendingum af heyi til Noregs eins og Norðmenn kröfðust áður. Þar með eru heldur engar takmarkanir á því hvaða uppskipunarhöfn er notuð í Noregi.

„Ákvörðunin breytir stöðu málsins verulega. Útflutningur á heyi til Noregs er því á ábyrgð þess sem kaupir heyið frá Íslandi og flytur það síðan til Noregs. Innflytjendur sem kaupa hey frá Íslandi og flytja til Noregs þurfa að vera skráðir hjá Mattilsynet. Ennfremur þarf móttakandi / notandi heysins í Noregi að vera skráður. Útflytjandinn þarf að útbúa yfirlýsingu þess efnis að heyið innihaldi ekki spírunarhæf fræ af flughöfrum (Avena fatua),“ segir í tilkynningu Mast.

Heyframleiðandi þarf að merkja heyið til samræmis við reglugerð nr. 767/2009/ESB og kafla 6 í fóðurbæklingi (feed catalogue) (reglugerð nr. 68/2013/ESB). 

Innflutningsaðilar á heyi þurfa eftir sem áður að skrá sig hjá Mattilsynet í Noregi. Í upplýsingum á vef þess kemur fram að þeir séu ábyrgir fyrir því að innflutt fóður sé í lagi og sé ekki skaðlegt mönnum eða skepnum. Það má ekki innihalda plöntuskaðvalda né óæskilegar plöntur. Innflutningur á fóðri er aldrei laus við áhættu og þess vegna eru innflutningsaðilar beðnir að gæta varúðar og fara að tilmælum yfirvalda, segir á vef Mattilsynet.

Í frétt á bbl.is í síðustu viku var sagt frá því að Mattilsynet væri að endurskoða reglur um innflutning frá Íslandi og að Matvælastofnun á Íslandi setti engar reglur um útflutning á heyi og engin skilyrði til slíks útflutnings. Vitnað var í Hjalta Andrason, fræðslustjóra Mast, sem sagði öll skilyrði sett af innflutningslandi eins og almennt er með heilbrigðisvottorð.